Uitgelicht

Driekwart van de Woo-verzoeken (verzoek om openbaarmaking van documenten op grond van de Wet open overheid) die bij de ministeries in behandeling zijn, bevindt zich ver over de wettelijke termijnen. Van de 759 verzoeken die medio juni bij de ministeries lagen, waren er 575 al (veel) langer dan zes weken binnen. Zes weken is de termijn waarbinnen een besluit moet worden genomen over een Woo-verzoek. Tot 1 mei heetten deze aanvragen nog Wob-verzoeken.

Bizar Wob-onderzoek sleept ruim drie jaar

Gaat er iets veranderen aan het weigeren van persoonlijke beleidsopvattingen nu op 1 mei de Wet open overheid in werking is getreden? Premier Rutte suggereerde vorig jaar in het toeslagenschandaal het overboord gooien van die weigergrond, waarop minister Ollongren in een Kamerbrief dat zodanig nuanceerde dat geleerden nu verschillend schijnen te denken over de betekenis van haar uitleg. Onder de Wob werd de persoonlijke beleidsopvatting nogal eens ingezet als een bestuursorgaan iets niet naar buiten wilde hebben. Zoals in dit buitengewoon bizarre en langdurige Wob-onderzoek.

“Ondraaglijk traag”. Dat is de titel – en het oordeel – van een onderzoek naar de toepassing van de Wet openbaarheid van bestuur door de rijksoverheid. De Open State Foundation en het Instituut Maatschappelijke Innovatie bestudeerden bijna duizend Wob-verzoeken die tussen oktober 2020 en september 2021 door de rijksoverheid werden afgehandeld.

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Wat heb jij nodig om beter te kunnen wobben? Zou je wel eens willen overleggen met collega-journalisten, of zie je meer in een database met alle bestuursorganen? Of een tool om je Wob-verzoeken te beheren?

VVOJ en NVJ willen niet meepraten over de inrichting van het Platform Open overheidsinformatie (PLOOI). Op dit platform moeten overheidsorganisaties documenten publiceren die ze straks onder de nieuwe Wet open overheid (Woo) verplicht openbaar moeten maken.

Minister Hugo de Jonge van VWS heeft extra maatregelen genomen om de afhandeling van de Wob-verzoeken over corona te verbeteren. Dit bovenop de maatregelen die in juli al zijn aangekondigd. Zo zijn er extra Wob-juristen aangenomen zodat er vanaf oktober in totaal 99 juristen bezig zijn met de Wob-verzoeken.

Een deel van de Eerste Kamer aarzelt over de behandeling van de Wet open overheid (Woo) nu de transparantie van het openbaar bestuur breed ter discussie staat. Dat blijkt uit een reeks vragen aan het kabinet en aan de indieners van het initiatiefwetsvoorstel (GroenLinks en D66).