Succesverhalen
Bijna de helft van de onderzoeksjournalisten die deelnamen aan een peiling van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) kreeg de afgelopen twee jaar te maken met juridische dreiging of een juridische procedure rond het eigen werk. Dat kost journalisten tijd, ook ervaren zij stress en soms worden publicaties aangepast of gaat de hele publicatie zelfs niet door.
Hieronder volgt de weergave van de keynote van Groene-redacteur Coen van de Ven die hij uitsprak op het Feest van de Onderzoeksjournalistiek op 19 juni 2026.
De maatschappelijke relevantie van goede onderzoeksjournalistiek is groter dan ooit, maar de randvoorwaarden blijven kwetsbaar. Tijdens de komende VVOJ Conferentie duiken we in De ongemakkelijke werkelijkheid: een eerlijke en urgente blik op de staat van ons vak.
Op vrijdag 19 juni 2026 zijn tijdens het Feest van de Onderzoeksjournalistiek in Amsterdam de VVOJ Aanmoedigingsprijs 2025 en De Loep 2025 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.
Tijdens de Regiomiddag van de VVOJ op 21 april in Brussel stonden de volgende onderwerpen op het programma: een bekroonde reeks lokale nieuwsartikelen over vastgoedschandalen het opvragen van overheidsdocumenten in Vlaanderen; EU-beleid dat relevant is voor regionaal en lokaal nieuws; subsidies voor Belgische en Nederlandse journalistiek.
Op vrijdag 19 juni organiseert de VVOJ wederom een aantal verdiepende masterclasses. Kaartjes kosten per masterclass 99 euro voor VVOJ-leden en 199 euro voor niet-leden. De masterclasses starten om 13u, inloop vanaf 12.30u. Beiden masterclasses vinden plaats in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam.
Op vrijdag 19 juni 2026 reikt de VVOJ de prijs voor de beste Nederlandse en Vlaamse onderzoeksjournalistiek uit. Drie talenten tot 30 jaar maken kans op het winnen van de VVOJ Aanmoedigingsprijs. De jury heeft de volgende producties genomineerd:
Door diverse beleidswijzigingen werd het energielabel in korte tijd een van de belangrijkste eigenschappen van een woning. Een ‘groener’ energielabel kan de prijs van een huis en huurinkomsten met tienduizenden euro’s opschroeven. Daar wordt door energielabelaars en vastgoedpartijen gretig op ingespeeld, blijkt uit onderzoek van het FD. Tienduizenden labels vallen op dubieuze wijze nét in een groenere labelletter.
In plaats van ongedocumenteerde werknemers tegen uitbuiting te beschermen, werkt de Arbeidsinspectie mee aan hun uitzetting. De inspectie werkt daarvoor intensief samen met de Vreemdelingenpolitie. Niet alleen gaan ze samen op controle, ook doet de Arbeidsinspectie – als inspecteurs een ongedocumenteerde werknemer tegenkomen – regelmatig zogenoemde ‘collegiale meldingen’ bij de Vreemdelingenpolitie.
Pointer reconstrueerde samen met internationale partners hoe Westerse – en specifiek Nederlandse – scheepstechniek en vaartuigen via een Cypriotische brievenbusconstructie bij de Russische defensie terechtkwamen en werden ingezet voor Harmony: een geheim onderwaternetwerk in de Barentszzee dat Russische kernonderzeeërs beschermt en NAVO-schepen kan detecteren.
Een lobby van PFAS-producenten probeert met dubieuze argumenten een Europees verbod op de productie van PFAS af te zwakken, zo blijkt uit internationaal onderzoek van 29 verschillende media onder leiding van de Franse krant Le Monde dat in Nederland gepubliceerd werd door Investico- en FD-journalisten in De Groene Amsterdammer en het Financieele Dagblad.
De politiek belooft al dertig jaar dat Schiphol alleen mag groeien als de geluidshinder niet toeneemt. In die periode verdubbelde het aantal vluchten op Schiphol, maar nam óók de overlast drastisch toe. Tot op de dag van vandaag ervaren 200.000 mensen ernstige geluidsoverlast. In de papieren werkelijkheid werd die overlast echter weg gerekend en nam die overlast niet in theorie toe. De omwonende ervoeren echter een geheel andere realiteit.