20 januari 1964 – 21 augustus 2026
Wilco Dekker stapte naar voren toen de VVOJ op z’n gat lag. Het voltallige bestuur trad af na een slepend conflict met een deel van de ledenvergadering, leden bedankten en de grootste sponsor trok zich terug. Kort daarop stapte de ervaren directeur over naar de NPO. Een nieuw, onervaren bestuur trad aan. Wilco was in deze chaos een baken van rust.
We haalden een deel van de opzeggers over om weer lid te worden, probeerden de overgebleven sponsoren gerust te stellen, stelden nieuwe statuten en een huishoudelijk reglement op, stopten geldverslindende projecten en zetten de succesvolle activiteiten voort. In de soms eindeloze vergaderingen die hiervoor nodig waren was Wilco een man van weinig woorden. Maar als de gemoederen hoog opliepen, dan wierp ik als voorzitter hem regelmatig een wanhopige blik toe. Vaak vatte hij dan de gerezen tegenstelling samen en trok een conclusie waar nog maar weinig tegen in te brengen was.
Als bestuurslid was hij ook nauw betrokken bij de WOB-werkgroep, de latere WOO-werkgroep, het meest succesvolle lobby-onderdeel van de VVOJ. De leden hebben met grote inzet ervoor gezorgd dat openbaarheid van bestuur nog enigszins overeind bleef.
Wilco had gezag. Meestal vrolijk met pretoogjes, een glimlach rond zijn mond. Tegelijkertijd was hij scherp en stellig als het moest. Collega’s van de economieredactie van de Volkskrant vertelden dat hij soms van een chefsvergadering terugkwam met een oekaze van de hoofdredactie. Die las hij dan volledig voor om vervolgens te beëindigen met de uitroep: ‘Dat gaan we hier natuurlijk niet doen!’
Tegelijkertijd was hij bescheiden, misschien te. De Volkskrant-hoofdredacteur onthulde op zijn uitvaart dat in het onderzoek naar de ‘Datsja-gate’ van Halbe Zijlstra dat Wilco aan Shell-topman Jeroen van der Veer de dodelijke uitspraak had ontlokt: ‘In al mijn bezoeken aan president P, daar was Halbe niet bij.’ Toen Natalie Righton vroeg of ze Wilco’s naam nog moest vermelden bij het stuk wilde hij daar niets van weten. Hij had nu eenmaal een hekel aan borstkloppers. Vervolgens won Righton met het onderzoek De Tegel en werd ze genomineerd als Journalist van het Jaar.
Als journalist bij De Volkskrant maakte hij naam met onderzoeken naar de topinkomens in het bedrijfsleven en naar de invloed van de elites op de Haagse besluitvorming, de Top 200 van invloedrijke bestuurders die hij 15 jaar met Ben van Raaij opstelde. Een lijst waar niet alleen de ijdeltuiten naar uitkeken, maar die ook de machtsconcentratie in een klein aantal handen bloot legde.
Wilco streed voor de goede zaak. Met de lijst van topinkomens wilde hij het grote graaien aan de orde stellen. Maar elke keer moest hij constateren dat de inkomens van de ceo’s weer harder waren gestegen dat de gemiddelde loonstijging. Het gerucht ging zelfs dat bestuurders de lijst gebruikten voor een extra incentive: ‘Ik moet toch echt meer verdienen dan hij?’ (Het waren voor het overgrote deel mannen.) Als journalist zat hij daar niet mee. Hij wilde onthullen, hoopte dat de groeiende ongelijkheid een belangrijker thema zou worden, maar wat er vervolgens mee gebeurde was niet aan hem.
‘Wilco is de meest onbelangrijk doende onmisbare mens die ik ken’, schreef Sitalsing in een afscheidskrant die tientallen Volkskrant-collega’s voor hem maakten. Hij was een rots waarop de Volkskrant rustte, besluit het In Memoriam dat 31 augustus in krant verscheen. Bij de VVOJ speelde hij een essentiële rol toen de vereniging dreigde om te vallen. Het succes van nu, stoelt op het inzicht van Wilco toen.
Evert de Vos
Redactiechef bij De Groene Amsterdammer en voormalig VVOJ-bestuursvoorzitter
Workshop over onderzoek naar elites
Tijdens de jaarlijkse VVOJ-conferentie op 20 en 21 november organiseren we een workshop over het onderzoek naar de elites in Nederland en Vlaanderen, ook als een eerbetoon aan Wilco. De Top-200 is inmiddels al een paar jaar niet verschenen. Hoe zou die lijst er nu uitzien? Welke nieuwe lobby’s zijn er nu en hoe moeten we die onderzoeken? Hebben de oude instituten hun macht behouden? Of hebben ook bij ons de techbro’s de beste toegang tot de macht? We gaan het er met elkaar over hebben.
