Tips

Verzoek preciseren. Of inperken?

sharon-mccutcheon-tn57JI3CewI-unsplash

Bestuursorganen reageren op een Wob-verzoek nogal eens met de uitnodiging voor een gesprek. Ze willen dat je je verzoek komt ‘preciseren’. Maar bedoelen daar veelal mee: inperken. Bereid je voor, wees alert en geef niet te gauw toe.

Soms gaat zo’n uitnodiging gepaard met de mededeling dat het verzoek onduidelijk is. Als het goed is heb je echter grondig nagedacht over de formulering van je verzoek en wekt die kwalificatie van je verzoek dus verbazing.

Toch is het verstandig om op de uitnodiging in te gaan. Dan toon je bereidheid om je te verplaatsen in de situatie van het bestuursorgaan. Maar je moet het bestuursorgaan vooraf wel de punten laten sturen waarop het verduidelijking behoeft. Het bestuursorgaan vraagt om een toelichting, dus moet het ook al weten waarover het een gesprek wenst. Kleine moeite om de vragen even op te sturen, dan kun jij je op het gesprek voorbereiden en beter antwoord geven. Mocht een bestuursorgaan die vragen niet willen sturen, dan kun je je afvragen of een gesprek wel zin heeft.

Je treft vaak twee of drie ambtenaren en soms zelfs meer. Doorgaans een Wob-ambtenaar, een ambtenaar die betrokken is (geweest) bij ‘jouw onderwerp’ en niet zelden tevens een voorlichter. Neem zelf een collega mee en spreek af dat deze vooral aantekeningen maakt. In je eentje drie taken goed uitvoeren –praten, luisteren, notities maken–, zeker tegenover een ambtelijke overmacht, is niet eenvoudig. Van de functionarissen tegenover je is de Wob-ambtenaar het belangrijkste. Deze is door de leiding van het bestuursorgaan gemandateerd om op te treden in Wob-procedures. Juridisch gezien doet alleen wat de Wob-ambtenaar zegt ertoe.

Dring aan op concrete uitspraken. Neem geen genoegen met ‘zo snel mogelijk’, maar vraag om een concrete datum. Omgekeerd zal men ook aandringen op toegevingen van jouw kant. Zeg niet te gauw ja. Zeker als je de gevolgen daarvan niet meteen kunt overzien. Vraag bedenktijd en zeg dat je erop terugkomt. Als je dat per mail doet, heb je het meteen schriftelijk vastgelegd. Los hiervan vraag je om een schriftelijke bevestiging van de gemaakte afspraken of stuur je er zelf een.

Wees je ervan bewust dat je met het indienen van een Wob-verzoek een juridisch traject ingaat. Je doet een beroep op een wet en het bestuursorgaan moet bij zijn reactie op dat beroep die wet volgen. Wanneer je later voor beroep bij de rechter terechtkomt, kijkt deze uitsluitend daarnaar: hebben partijen gehandeld volgens de wet? Zeker als de communicatie frequenter wordt en daarmee doorgaans ook wat informeler, is het goed het juridische karakter van het proces voor ogen te houden. Hoe losjes gesprekken ook verlopen, uiteindelijk volgt er een formeel besluit, waarmee doorgaans ook informatie wordt geweigerd omdat de wet dat toelaat.

“Dring aan op concrete uitspraken.”

Gerelateerde artikelen

Driekwart van de Woo-verzoeken (verzoek om openbaarmaking van documenten op grond van de Wet open overheid) die bij de ministeries in behandeling zijn, bevindt zich ver over de wettelijke termijnen. Van de 759 verzoeken die medio juni bij de ministeries lagen, waren er 575 al (veel) langer dan zes weken binnen. Zes weken is de termijn waarbinnen een besluit moet worden genomen over een Woo-verzoek. Tot 1 mei heetten deze aanvragen nog Wob-verzoeken.

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk