#LROJ20

Van liberale hindoeschool tot heilige melkkoe

IMG_6123

Gesloten gemeenschappen zijn voor een journalist vaak moeilijk te doorgronden als er nieuws speelt. Zo ook bij de Algemene Hindoebasisschool in Den Haag, waar in 2019 van alles mis blijkt. Dat merkt politiek verslaggever Hans Otte van Omroep West als blijkt dat schoolbestuurder G. wordt verdacht van fraude, intimidatie en aanranding. Hij ontving eind 2018 een brief waarin de misstanden werden aangekaart, maar anoniem.

avatar for Hans OtteWaar begin je, was de vraag die Otte in deze sessie stelde. Want, zo zei hij, een groep mensen houdt zijn mond. Als je praat wordt dat in de gemeenschap niet gewaardeerd. Je wordt herkend, je krijgt commentaar, wordt buitengesloten of erger. G. zat bovendien in vastgoed. Huurders wilden niet praten uit angst hun huis kwijt te raken. G. werd geloofd, zij niet.

Een groep wil niet dat je er aan komt vanwege de angst dat de goede naam van de Hindoestaanse gemeenschap te grabbel wordt gegooid. De andere moeilijkheid: de mensen die wel willen praten hebben vaak een belang. En dus moet je als journalist filteren, checken. Maar hoe doe je dat als de andere helft niet wil praten? Je wilt immers een verhaal dat (bij wijze van spreken) bij de rechter stand houdt. En één bron is geen bron.

Otte begon op het internet een zoektocht naar bestuurder G. en de de school. Hij vond er:

  • gerechtelijke uitspraken
  • artikelen
  • De Vereniging Algemeen Hindoe Onderwijs Nederland (Vahon). Die Vahon bestierde de school. Een vereniging heeft leden, ledenvergaderingen en notulen. Dat zou moeten althans.
  • inspectierapporten

Op deze documenten kon Otte zijn eerste berichtgeving baseren. En nadat er bericht was, kwamen ook de reacties los. Een medewerker wilde haar verhaal doen, een aantal voor de school lastige ouders wilde praten. Al was het anoniem, zij vormden een nieuwe dimensie in het onderzoek, want er kwam daardoor heel veel informatie los. Zoveel zelfs dat Otte moeite had om de grote lijn te bewaken in de grote berg aan feiten. Ook dat was een les.

Belangrijkste tips:

  • Leg vanaf het begin alles vast, op een plek waar jij bij kunt en anderen niet

  • Bewaar contacten in je telefoon niet bij hun echte naam

  • Maak eventueel aparte visitekaartjes waar minder persoonlijke informatie van je op staat, een vast nummer, zakelijk e-mailadres. (ook Otte kreeg met intimidatie te maken)

  • Zet vanaf het begin van je onderzoek een lijn uit. Wat is het doel van je publicaties, wat is de grote lijn, wat wil je vertellen.

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk