Tips

Ook handig: vraag een databestand

databestand; nieuw document aanmaken

De Wet openbaarheid van bestuur regelt het verzoeken om en het openbaar maken van informatie die is vastgelegd in documenten. Een bestuursorgaan hoeft geen nieuw document voor de verzoeker te maken. Toch kun je daarom vragen.


Je kunt achter het net vissen als je (gegevens uit) een databestand vraagt dat niet bestaat. Stel: je hebt interesse voor integriteitscijfers van een bestuursorgaan. Het is onwaarschijnlijk dat het bestuursorgaan in een databestand gegevens bijhoudt over het tijdstip, de pleger en de aard van integriteitsschendingen en over de naar aanleiding daarvan genomen maatregel. Het zou kunnen, maar dan ben je wel heel erg van het toeval afhankelijk of het bestuursorgaan precies registreert wat jij wilt weten. De kans is groot dat het verzoek om een bestand wordt afgewezen. “Bestaat niet.”

Wel waarschijnlijk is dat de door jou gezochte gegevens in de personeelsdossiers van betrokkenen zitten. Dan anticipeer je daarop door in je verzoek weliswaar om een databestand te vragen, maar daaraan toe te voegen: “Mocht een dergelijk document niet bestaan, dan vraag ik om alle afzonderlijke documenten met informatie over gepleegde integriteitsschendingen, zodat ik dat bestand zelf samen kan stellen.” Je zegt daarmee eigenlijk: geef me dan maar alle documenten waarin de losse gegevens staan. Dan moet het bestuursorgaan over elk document een beslissing nemen, en in alle documenten hoogstwaarschijnlijk gaan lakken. Dit kost veel meer tijd dan de door jou gevraagde gegevens uit de dossiers halen en op een rijtje zetten. Dus voor jou een bestand maken.

Probeer wel te bewerkstelligen dat je een betrouwbaar overzicht krijgt. Dat kan onder meer door heel nauwkeurig te omschrijven wat onder integriteitsschending dient te worden verstaan. Wanneer het bestuursorgaan een beperkte definitie van het door jou onderzochte fenomeen hanteert, kan het geleverde overzicht onterecht de indruk wekken dat het maar weinig voorkomt.

Zulk misverstand kun je ook trachten te voorkomen door een lege tabel mee te sturen, die het bestuursorgaan alleen maar hoeft in te vullen. Dat bevordert niet alleen dat je krijgt wat je zoekt, maar ook dat je de gegevens van het ene bestuursorgaan makkelijk kunt vergelijken met die van een andere organisatie die je hetzelfde verzoek doet.

 

Gerelateerde artikelen

Driekwart van de Woo-verzoeken (verzoek om openbaarmaking van documenten op grond van de Wet open overheid) die bij de ministeries in behandeling zijn, bevindt zich ver over de wettelijke termijnen. Van de 759 verzoeken die medio juni bij de ministeries lagen, waren er 575 al (veel) langer dan zes weken binnen. Zes weken is de termijn waarbinnen een besluit moet worden genomen over een Woo-verzoek. Tot 1 mei heetten deze aanvragen nog Wob-verzoeken.

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk