Tips

Anticiperen op weigeringen

anticiperen op weigergronden

De Wob biedt bestuursorganen een uitgebreid arsenaal aan redenen om informatie te weigeren. De gevleugelde uitdrukking ‘Wobstructie’ geeft aan dat ze die ook gretig gebruiken. Maar je kunt voorkomen dat er niks van je verzoek overblijft.

Je krijgt een tip dat bij een overheidsorganisatie het werkklimaat volledig verziekt is en dat daarover een rapport bestaat. Dat zou je eens moeten wobben. Eerste tip: vraag niet om een rapport, want als op de titelpagina ‘Onderzoeksverslag’ staat kan je verzoek tevergeefs zijn omdat je immers om een rapport had gevraagd. Daarom kun je in je verzoek het best formuleringen gebruiken als ‘onder meer, maar niet uitsluitend …’

Maar ook dan kan een bestuursorgaan een document nog weigeren omdat er een enkele persoonsnaam in voorkomt. Artikel 10, tweede lid onder e laat weigering toe (zij het niet in alle gevallen) ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer.

Wat je ertegen kunt doen: werken met subsidiaire vragen. Anticipeer op mogelijke weigering door bij weigering van het integrale rapport te vragen om het rapport met weglating van gegevens die volgens het bestuursorgaan raken aan de persoonlijke levenssfeer. Een formulering zou kunnen zijn: “Indien u van mening bent dat het belang van bescherming van persoonsgegevens integrale openbaarmaking van het rapport in de weg staat, verzoek ik subsidiair om openbaarmaking met weglating van persoonsgegevens.” Het bestuursorgaan kan dan informatie betreffende een persoon onleesbaar maken en heeft geen reden meer het rapport als geheel te weigeren.

Dat kun je ook doen voor alle andere weigergronden uit de artikelen 10 en 11 van de Wob. Bekijk steeds per weigergrond wat je subsidiair kunt vragen.

Speciale aandacht verdienen artikel 11.1 en 11.2, die personen beschermen tegen openbaarmaking van hun beleidsopvattingen uit stukken bestemd voor intern beraad. Subsidiair kun je vragen om openbaarmaking met weglating van die passages die het bestuursorgaan als persoonlijke beleidsopvattingen ziet. Ook subsidiair kun je een door het bestuursorgaan opgemaakte samenvatting van het document te vragen. Dus: subsidiair openbaarmaking met weglating van persoonlijke beleidsopvattingen en méér subsidiair om een ambtshalve beperkte samenvatting. Je zegt dan: het liefst wil ik het gehele document, als dat niet mogelijk is zonder de persoonlijke beleidsopvattingen en als dat ook niet kan, stel dan maar een samenvatting op.

Artikel 11.2 biedt ruimte om juist wel om persoonlijke beleidsopvattingen te vragen, maar dan niet tot de persoon in kwestie herleidbaar. Dan kan het bestuursorgaan diens naam schrappen.

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk