#LROJ19

Keynote – Hille van der Kaa, hoofdredacteur BN De Stem

foto: Ingrid de Groot

Waar komt de bedreiging voor de onderzoeksjournalistiek vandaan? Op die vraag heeft Hille van der Kaa een tijdje gekauwd. Ze deed een mini-onderzoek op de redactie en vroeg 25 collega’s: Heb je je een keer bedreigd gevoeld de laatste vijf jaar? Een kwart zei ja. Maar collega’s, zeker zij die zich met misdaad bezighouden, vinden ook: het hoort erbij. In de meeste gevallen belemmert het hen niet hun werk te doen.

Anders wordt dat als de dreiging is dat bronnen niet meer met BN De Stem willen praten. Die dreiging is van alle tijden, weet Hille. Ze maakte het zelf mee toen ze voor het Utrechts Nieuwsblad in Breukelen werkte en werd buitengesloten door de lokale kerkgemeenschappen. Ze werd toen overgeplaatst, want ja: de krant moest er mee dealen.

foto: Ingrid de Groot
 Foto:©Ingrid de Groot

De laatste jaren is de relatie tussen NAC Breda en BN De Stem problematisch geworden. De voetbalclub beticht de krant van het brengen van nepnieuws. Akeliger is de opmerking waarmee het gepaard gaat: “We hebben jullie niet meer nodig.” Voetbalclubs en andere grote organisaties, zoals de Efteling, hebben eigen kanalen om hun publiek te bereiken en kunnen dus gemakkelijk dreigen dat ze niet meer met je praten als je een kritisch stuk over ze publiceert. De journalistiek moet zich daar bewust van zijn, meent Hille, en ook goed kijken naar eigen handelen. De Week Zonder Vlees is een sympathiek initiatief, maar wel commercieel. De neiging is al snel om alleen maar met de merken gaan praten die zich kunnen permitteren mee te doen, waardoor je dus met geld aandacht in de krant kunt kopen.

Toch hoeven we niet pessimistisch te worden, meent Hille. Ze las een artikel over de moeilijkheden van onderzoeksjournalisten in de jaren ’50. Die hadden hun eigen problemen. In de jaren ’60 weer nieuwe, in de jaren ’70 ook. Oftewel: het is van alle tijden.

Haar tip: bekijk onderzoeksjournalistiek in de breedste zin van het woord. Het is te belangrijk om alleen met je eigen medium te doen. Ga samenwerken met andere media, met wetenschappers, met studenten of experts. En besef: er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden.

Door: Stefan Ten Teije

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk