Kenniscentrum

VVOJ RO2013 verslag: Hoe maak je een lokale stemwijzer?

Titel: Hoe maak je een lokale stemwijzer?
Datum: 20 april 2013
Tijd: 11:45-12:45 uur
Sprekers: Sergio Boutkan en Paul Verstegen
Moderator: Jelke Betlehem

Verslag: Wilma Lagendijk

Moderator Jelke Bethlehem introduceert de journalisten Sergio Boutkan en Paul Verstegen.

Sergio Boutkan heeft een serie onthullende artikelen op zijn naam over de stembusfraude van 2006 in het dorp Zeeland. Samen met Paul Verstegen heeft hij voor de verkiezingen van 2010 gewerkt aan een lokale stemwijzer.

Deze is mede tot stand gekomen dankzij een subsidie van het Stimuleringsfonds van de Pers. In de opmaak naar de gemeenteraadverkiezingen van 2014 kunnen de deelnemers zich vandaag  door Sergio Boutkan en Paul Verstegen laten inspireren, want, zo stelt Jelke: ‘Zij laten zien wat wij als journalist kunnen doen.’

Waarom
Voordat er begonnen wordt met de stemwijzer, willen de aanwezigen graag meer weten over aanpak rondom de fraude. Sergio laat zich verleiden, maar schakelt al snel terug naar het onderwerp.

‘We komen voor de stemwijzer, waarom zouden we die moeten maken?’ Sergio legt het uit.

‘Bij verkiezingen maakt ongeveer een kwart van de stemmers gebruik van een stemwijzer, maar de lokale stemwijzers richten zich veelal op de landelijke politiek, of op grootschalige gemeenten. Dat maakt de stemwijzers ongeschikt voor gebruik door lokale media. Die wil juist lokaal een stemadvies geven.’

Toename stemmers
Tekst & Uitleg Media in Schaik, uitgever van onder meer weekblad Arena en de nieuwssite www.arenalokaal.nl ontwikkelt daarom een lokale stemwijzer-op-maat voor de verkiezingen van 2010.

Sergio Boutkan stelt:  ‘Arena brengt door het aanbieden van een lokale stemwijzer de plaatselijke politiek dichter bij de burger. Volgens onderzoek, maar ik weet niet hoe betrouwbaar dit onderzoek is, zou tien procent van de bezoekers die eerst van plan waren niet te gaan stemmen, na het invullen wel naar de stembus gaan.’

Aanpak
Paul Verstegen en Sergio Boutkan zijn begonnen met het bedenken van een reeks van vijftien stellingen. Die moeten gevarieerd van onderwerp zijn, controversieel en kort en krachtig. De stellingen bepaal je aan de hand van verkiezingsprogramma’s en als lokale journalist heb je daarbij het grote voordeel dat je weet wat er speelt in je gemeente.

Na het bedenken van de stellingen wordt er een brainstormsessie met de lijsttrekkers georganiseerd en worden de stellingen door de redactie definitief vastgesteld. De politieke partijen krijgen vervolgens de gelegenheid per stelling hun standpunt te formuleren en het gewicht aan te geven wat zij aan de stelling hechten.

Volgens Sergio Boutkan is het noodzaak niet alleen een keiharde deadline te stellen, maar vooral het maximum aantal woorden.

‘Alleen via Twitter laten aanleveren’, grapt een deelnemer.

Achterkant
Bezoekers kunnen op een schaal van 1 tot 10 invullen of ze het (helemaal) eens of (helemaal) oneens zijn met de stelling en ook kunnen ze aangeven welke onderwerpen ze echt belangrijk vinden.

Paul Verstegen laat op een scherm zien hoe de ‘achterkant’ van de stemwijzer eruit ziet. Daar vertaalt zich dewijzer in statistieken. Je kunt direct zien welke onderwerpen door de stemmers als wel, of niet belangrijk gezien worden. Je kunt ook zien welke kant de verkiezingsuitslag op gaat en hoeveel bezoekers de lijst ingevuld hebben. In het bezoekers kolommetje is duidelijk te zien dat de belangstelling een dag voor de verkiezing enorm toeneemt.

Kapstok
De informatie aan de achterkant van de site is goed te gebruiken als kapstok voor verhalen. Je ziet snel wat belangrijke onderwerpen zijn en je hebt de meningen van de partijen al zwart op wit staan. Met die informatie kun je gaan rondbellen voor reacties.

Arena zelf heeft een verkiezingskrant als speciale bijlage uitgegeven. Die staat vol met advertenties van politieke partijen. Zo levert de stemwijzer ook het nodige op. Met die opbeurende gedachte verlaten de deelnemers de workshop. Met instructies voor een eigen stemwijzer op zak, kunnen ze zo aan het werk.

 

Gerelateerde artikelen

Driekwart van de Woo-verzoeken (verzoek om openbaarmaking van documenten op grond van de Wet open overheid) die bij de ministeries in behandeling zijn, bevindt zich ver over de wettelijke termijnen. Van de 759 verzoeken die medio juni bij de ministeries lagen, waren er 575 al (veel) langer dan zes weken binnen. Zes weken is de termijn waarbinnen een besluit moet worden genomen over een Woo-verzoek. Tot 1 mei heetten deze aanvragen nog Wob-verzoeken.

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk