Kenniscentrum

Schatten uit de Rekenkamer

Een thema als de Rekenkamer kan niet ontbreken op de conferentie onderzoeksjournalistiek. De controlerende taak die de Rekenkamer heeft, zorgt ervoor dat er veel zorgvuldig uitgezocht en gedocumenteerd moet worden. Twee medewerkers van de Rekenkamer, Piet de Kroon (directeur) en Leo Markensteyn (voorzitter) boden dan ook zelf aan een workshop te geven.

door Lieke Eerland

De Zuidelijke Rekenkamer (Noord-Brabant en Limburg) controleert de doeltreffend-, doelmatig- en rechtmatigheid van het gevoerde provinciebestuur.

‘Wij leggen uit wat er met het gemeenschapsgeld is gebeurd,’ aldus Markensteyn.

‘De rekenkamer is een onafhankelijk instituut. We schrijven vaak dikke, saaie rapporten, maar dat moet ook. Bij ons móeten de feiten kloppen. Als er ergens een komma fout staat, worden we gelijk afgebrand. Soms weten we al wat de uitkomst van een onderzoek is, maar toch moeten we met de grootst mogelijke zorgvuldigheid werken. Soms vinden we dat wel vervelend, hè Piet?’

‘De rapporten die de rekenkamer schrijft,’ vertelt Markensteyn, ‘zijn openbaar. Iedereen kan aankloppen bij het instituut en een verzoek indienen.

De mannen bemerken daarbij wel een valkuil: ,’Je moet niet uitkijken dat je de rekenkamer van oppositie wordt.’

Een voorbeeld van een onderzoek dat de mannen hebben gedaan, schept duidelijkheid.

‘Het Brabants Dagblad kwam een paar jaar geleden op het spoor van gouden handdrukken bij provincieambtenaren. Mensen die verdwenen van de werkvloer, maar nog steeds op de payroll stonden. Naar aanleiding van dat onderzoek is de rekenkamer er ook ingedoken. Dat moest binnen zeven weken gebeurd zijn waarin we 1600 personendossiers over tien jaar hebben bekeken. We vonden 32 exorbitante betalingen.’

,’Dit is wat zo belangrijk is: follow the money. Waar gaat ons geld heen? Wij zijn echt informatiejunks en weten precies wat er gebeurt in de provincie. We kunnen ook eigenlijk geen fouten maken en zijn dus heel voorzichtig. Onze onderzoeken duren dan ook heel lang. Dat is een verschil met de onderzoeksjournalistiek. Wij zeggen bij twijfel: niet doen. In de journalistiek is het eerder bij twijfel: doen!’

‘Denkt u nog veel te onthullen in Nederland op politiek terrein?’, vroeg iemand afsluitend.

‘Volmondig ja,’ krijgt hij. ‘Dat is voor honderdtien procent zeker. Elke dag gaan er dingen fout. We zien hoe de overheid lastige dingen aan moet pakken dus daar zit ongetwijfeld nog werk voor ons in.’

Dit verslag heeft betrekking op de gelijkname sessie die werd gehouden tijdens de eendaagse conferentie Lokale Uitzoekjournalistiek die op 24 september 2011 plaatsvond in Utrecht.

Links:
Profiel Leo Markensteyn op LinkedIn
Biografie Leo Markensteyn
Contactgegevens Piet de Kroon bij de Rekenkamer

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk