Kenniscentrum

Wil je onderzoek op je redactie? Doen!

Het Dagblad van het Noorden is op 1 april 2011 begonnen met onderzoeksteam. Drie verslaggevers van de regionale krant zijn ervoor vrijgemaakt. Chef nieuwsdienst Jan Rozendaal doet op deze plek tweewekelijks verslag van de ontwikkelingen. Hij hoopt op actieve lezers, die willen meedenken.

door Jan Rozendaal

Hoofdredacties vinden onderzoeksjournalistiek belangrijk. En er zijn op de redactie ook voldoende verslaggevers met belangstelling. Dat zijn twee conclusies uit het onderzoek dat de VVOJ heeft gehouden onder 23 hoofdredacties in Nederland en Vlaanderen. Het zou ook wel heel beroerd met onze beroepsgroep zijn gesteld, als het tegenovergestelde eruit was gerold.

Maar toch, is conclusie nummer drie, komt het ‘in de praktijk weinig tot strategisch en structureel beleid dat daadwerkelijk tot meer kritische en diepgravende journalistieke verhalen leidt’. En dat heeft nauwelijks iets met ‘geen geld, geen tijd’ te maken, aldus de hoofdredacteuren.
Dat laatste is mooi. En logisch. Want hoe weinig geld en tijd je ook hebt, het blijft altijd een kwestie van kiezen. Maar dat terzijde.

Dat de onderzoeksverslaggeving toch lang niet overal van de grond komt, heeft met andere dingen te maken, aldus nog steeds hetzelfde onderzoek. Het makkelijkste argument dat de hoofdredacteuren daarvoor aanvoeren is dat hun medewerkers beter moeten worden geschoold. Dat is natuurlijk een kwestie van de hete aardappel door- en afschuiven.

Daarbij sluit naadloos aan dat de onderzoekers concluderen dat de hoofdredacties zich te veel op de achtergrond houden bij het ontwikkelen van
onderzoeksverslaggeving op hun redactie. Er worden geen voorwaarden geschapen.

‘Men lijkt naar elkaar te kijken en op elkaar te wachten’.
Kijk, nu hebben we beet. Redacties krimpen, de paginadruk wordt groter. Het zal van krant tot krant verschillen, maar het percentage van doorgeven van bewerkte persberichten, nagebeld nieuws van concurrenten en verslagen van gebeurtenissen voor de krant van morgen, neemt toe. Tot 60%? Of is het 70, 80? De waan van de dag regeert.

En toch is het niet zo moeilijk om dit te doorbreken. Maak een aantal collega’s vrij die zich niet hoeven bezig te houden met het vullen van de krant van morgen, overmorgen of de eerstkomende zaterdag. Geef ze de tijd en de ruimte om in een mooi onderwerp te duiken.
Simpel? Ja, dat klopt. Moeilijker hoeft het niet te zijn.

Wil je onderzoek op je redactie? Ga met dit stukje naar je hoofdredactie?

En hoofdredacties: stuur je chefs over anderhalve maand naar het VVOJ-congres. Misschien dat zij, net zoals drie chefs van Dagblad van het Noorden een jaar geleden, enthousiast terugkomen met een plan. En uit zichzelf ieder een verslaggever beschikbaar stellen om een onderzoeksploeg samen te stellen. Aan mij zal het niet liggen. Ik zal mijn uiterste best doen om tijdens de managerstrack op het VVOJ-congres (op vrijdagmiddag; schrijf je in!) de collega’s even enthousiast te maken als een jaar geleden de collega’s van Het Limburgs Dagblad/De Limburger ons hebben gemaakt. Doen!

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk