Kenniscentrum

VVOJ2010 verslag: werken met justitiedossiers

Titel: Werken met justitiedossiers
Spreker: Saskia Van Nieuwenhove
Datum: 20 november 2010, 10:45-12:00 uur
Moderator: Marjan Justaert
Aantal deelnemers: ongeveer 25
Tekst: Nick De Backer
Saskia Van Nieuwenhove is een freelance journaliste die regelmatig bijdragen levert voor Radio 1, Radio 2, Studio Brussel en televisiezenders Eén en VTM. Ze gaf een boeiende uiteenzetting over hoe je als onderzoeksjournalist moet omspringen met justitiedossiers.
Justitie is vaak een terrein vol hindernissen. Journalisten stuiten meer dan regelmatig op een muur van stilzwijgen. Ook Van Nieuwenhove krijgt vaak af te rekenen met een complete informatiestop bij rechters en jeugdinstellingen.
Maar ze heeft een troef achter de hand. Van Nieuwenhove heeft immers zelf een dossierverleden bij de jeugdrechtbank. Daarvan kan ze regelmatig handig gebruikmaken om meer informatie op te vissen.
Van Nieuwenhove vertelde ons wat meer over de methode die zij hanteert bij onderzoeksprojecten. Ze verwees naar de zaak rond de overleden kleuter Youssef.
Plots kwam in het nieuws dat de ouders aangehouden waren. Hoe komt dat zo plots? Als gedreven onderzoeksjournaliste begon Van Nieuwenhove meteen rond te bellen. Een verklaring van een betrokken partij was op dat moment immers broodnodig.
Door het gerecht werd een jeugdconsulent aangesteld. Van Nieuwenhove nam meteen contact op met hem. Ze nam geen genoegen met ‘geen commentaar’.
Uiteindelijk besloot Van Nieuwenhove naar de Marokkaanse gemeenschap toe te stappen. Eens ze het belang van het onderzoek bij hen zou kunnen aantonen, zou ze meer hulp krijgen uit Marokkaanse hoek.
Er kwam een vraag uit het publiek: ‘Als ik bepaalde mensen of instanties opbel, zeggen ze gewoon: “wij helpen jou niet”.’
Van Nieuwenhove gaf toe dat dit voor haar makkelijker ligt dan voor andere journalisten. Door haar jeugdrechterlijk verleden kennen vele opvoeders haar persoonlijk. Die positie is uiteraard vrij uniek. De opvoeders zijn dan ook vaak bereid haar verder te helpen.
Van Nieuwenhove vertelde eveneens dat het weleens handig is om te gaan luisteren naar parlementaire zittingen. Ze raadde ons aan ministers aan te spreken.
Een kritische opmerking kwam uit het publiek:
‘Doet u, door ministers te benaderen, niet aan campagne journalistiek?’
Van Nieuwenhove was die mening niet toegedaan. Volgens haar bleef ze steeds objectief en niet gebonden aan één partij.
De lezing werd beëindigd door een discussie over het verschil tussen onderzoeksjournalistiek en dagjournalistiek. Van Nieuwenhove’s uiteenzetting gaf dus voldoende stof tot nadenken.

Gerelateerde artikelen

Driekwart van de Woo-verzoeken (verzoek om openbaarmaking van documenten op grond van de Wet open overheid) die bij de ministeries in behandeling zijn, bevindt zich ver over de wettelijke termijnen. Van de 759 verzoeken die medio juni bij de ministeries lagen, waren er 575 al (veel) langer dan zes weken binnen. Zes weken is de termijn waarbinnen een besluit moet worden genomen over een Woo-verzoek. Tot 1 mei heetten deze aanvragen nog Wob-verzoeken.

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk