Controlerend, De Loep, Longlist

‘Tata afval verspreid door heel Nederland’ 

Investico, NU.nl, De Groene Amsterdammer, Omroep Zeeland, het Noordhollands Dagblad, Haarlems Dagblad en De Gooi- en Eemlander
Muriël Louman, Bart Vuijk, Remie Openeer, Naima Cornelia, Michelle Salomons, Daphné Dupont-Nivet en Jeroen Kraan
Longlist Redactie

Uit dit onderzoek blijkt dat vervuilende staalslakken (een restproduct dat ontstaat bij de productie van staal) op zeker 216 plekken in Nederland liggen. Geen enkele overheid of instantie heeft goed zicht op waar in Nederland staalslakken zijn gebruikt, terwijl ze milieu- en gezondheidsschade hebben veroorzaakt. In Nederland is dit vervuilende restproduct vooral afkomstig van Tata Steel.

De onderzoeksjournalisten vonden de staalslakken onder snelwegen, in woonwijken en als een soort grind op bospaden, in speeltuinen, parken en op de paden van het MH17-monument. De overheid heeft staalslakken jarenlang onterecht als veilige bouwstof bestempeld, ondanks waarschuwingen van Milieutoezichthouders, gemeenten en provincies en hierdoor onvoldoende toezicht gehouden op het gebruik ervan. Uit Woo-verzoeken bleek dat toezichthouders al jaren pleiten voor strengere regelgeving, maar dat het ministerie van IenW koos voor de lichtste vorm van regulering.

De onderzoeksjournalisten gebruikten verschillende OSINT-technieken, vonden met gerichte Google-opdrachten documenten, flyers, bodemonderzoeken en projectplannen en spraken met gemeenten, aannemers en grondeigenaren. Ook ontwikkelden ze een testmethode, bestaande uit een magneet en pH-test, om zelf te verifiëren of ergens staalslakken liggen.

Na de eerste publicatie stroomden de mailboxen vol met lezerstips over potentiële nieuwe staalslaklocaties. Zo vonden de journalisten meer dan honderd nieuwe plekken. Verder ontdekten ze dat staalslakken op verschillende plekken in Nederland worden weggehaald. Er is nauwelijks zicht op waar verwijderde staalslakken terecht komen, maar omgevingsdiensten maken zich hierover wel grote zorgen. 

Gerelateerde artikelen

Een lobby van PFAS-producenten probeert met dubieuze argumenten een Europees verbod op de productie van PFAS af te zwakken, zo blijkt uit internationaal onderzoek van 29 verschillende media onder leiding van de Franse krant Le Monde dat in Nederland gepubliceerd werd door Investico- en FD-journalisten in De Groene Amsterdammer en het Financieele Dagblad.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk