Controlerend, De Loep, Longlist

Project Harmony: Voor miljoenen aan Nederlandse techniek en schepen naar Rusland gesmokkeld om Poetins kernvloot te beschermen

Peter Keizer, Job Zwamborn, Jos de Groot, Jan van Lieshout en Vita van Lennep:
Longlist Camera

Pointer reconstrueerde samen met internationale partners hoe Westerse – en specifiek Nederlandse – scheepstechniek en vaartuigen via een Cypriotische brievenbusconstructie bij de Russische defensie terechtkwamen en werden ingezet voor Harmony: een geheim onderwaternetwerk in de Barentszzee dat Russische kernonderzeeërs beschermt en NAVO-schepen kan detecteren.


Hiervoor gebruikten ze tal van onderzoeksmethoden: analyse van gelekte interne e-mails en bedrijfsdocumenten, het controleren en volgen van scheepsregistraties, verkoopsporen, scheepsbewegingen, satellietbeelden en zelfs sociale media posts van bemanningsleden. 

De conclusie is keihard: Nederlandse (en andere West-Europese) scheepstechnologie en vaartuigen aantoonbaar zijn ingezet in een Russisch militair onderwaterproject dat direct gelinkt is aan de bescherming van de nucleaire vloot van Rusland.
Vooral de concrete koppeling van individuele bedrijven en technologie aan een specifiek Russisch militair project is opmerkelijk. Het onderzoek laat ook zien hoe sanctieontwijking en gebrekkige controle in de praktijk bijdragen aan Russische militaire capaciteiten.

Aantrekkelijk is de combinatie van ‘ouderwetse’ traditionele journalistiek – aankloppen op deur en anonieme bronnen spreken – wordt gecombineerd met data-journalistiek en OSINT-graafwerk. Hierdoor kon een uiterst geheim Russisch militair netwerk blootgelegd worden.

Het gepubliceerde online achtergrondverhaal en de video op YouTube behoren tot de best bekeken producties tot nu toe van Pointer.

Gerelateerde artikelen

Een lobby van PFAS-producenten probeert met dubieuze argumenten een Europees verbod op de productie van PFAS af te zwakken, zo blijkt uit internationaal onderzoek van 29 verschillende media onder leiding van de Franse krant Le Monde dat in Nederland gepubliceerd werd door Investico- en FD-journalisten in De Groene Amsterdammer en het Financieele Dagblad.

De politiek belooft al dertig jaar dat Schiphol alleen mag groeien als de geluidshinder niet toeneemt. In die periode verdubbelde het aantal vluchten op Schiphol, maar nam óók de overlast drastisch toe. Tot op de dag van vandaag ervaren 200.000 mensen ernstige geluidsoverlast. In de papieren werkelijkheid werd die overlast echter weg gerekend en nam die overlast niet in theorie toe. De omwonende ervoeren echter een geheel andere realiteit.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk