Longlist, Opsporend

Poetin tankt bij Vlissingen

NRC
Carola Houtekamer en Karlijn Kuijpers
Longlist Kranten Two-tone

Om de westerse sancties te ontwijken laat Rusland zijn ruwe olie in afgedankte tankers over de wereldzeeën vervoeren. De schepen uit deze ‘schaduwvloot’ zijn oud, gevaarlijk en slecht verzekerd. Ze hebben zelf ook brandstof nodig, die ze in Zeeland komen halen.

Bij een internationaal onderzoeksproject naar de CPC-pijplijn (Kaspisch Pijpleidingenconsortium) stuitten NRC-redacteuren Carola Houtekamer en Karlijn Kuipers voortdurend op het fenomeen schaduwvloot waarmee ondanks de sancties Russische olie wordt vervoerd. De ‘dark fleet’ bestaat uit afgeschreven olietankers die vaak van vlag en eigenaar wisselen om ‘onder de radar’ te blijven. De schaduwvloot zou ook Nederland aandoen.
Het onderzoek begon met een verdachte tanker die werd gesignaleerd op een ankerplaats bij Vlissingen. De Galian 2 bleek daar op de terugweg naar Rusland goedkope Nederlandse stookolie te tanken. Om in kaart te brengen of er nog meer schepen uit de schaduwvloot in Zeeland komen tanken, maakte NRC eerst een lijst van ruim 200 dark fleet-schepen. Daarbij voor maakten de redacteuren o.a. gebruik van Amerikaanse en Britse sanctielijsten en onderzoek van de Kyiv School of Economics.
Met behulp van scheepsdata, eigendomsregisters en satellietbeelden werd duidelijk dat begin 2024 vijf andere dubieuze olietankers Zeeland aandeden om goedkoop te tanken. Zij werden daarbij niet gehinderd door de lappendeken van toezichthouders die de sancties zouden moeten handhaven. Na wederhoor gehaald te hebben bij alle betrokken partijen bleek dat er niet gehandhaafd wordt op het ‘tankstation van Poetin’ omdat de Inspectie Leefomgeving en Transport geen bootje heeft om naar schepen te varen die voor anker gaan bij Vlissingen.
Uit een tweede NRC-onderzoek naar Griekse tankers die sancties ontwijken door op volle zee olie over te hevelen naar een schip dat geen Russische oliehaven aandeed, blijkt dat deze schepen naar Nederlandse havens varen om de – vermoedelijk Russische – olie af te leveren.

Gerelateerde artikelen

Wie vol vertrouwen een goudwisselkantoor binnenstapt in de verwachting dat de aanwezige expert een eerlijke prijs zal bieden voor de geërfde gouden kettinkjes komt bij het GWK van een koude kermis thuis. Kassa onthult dat het kantoor soms maar 10 procent van de werkelijke waarde uitkeert. 

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk