Controlerend, De Loep, Longlist

Bollengif in Boterveen

Zembla (BNNVARA)
Vincent Harmsen en Ton van der Ham
Camera

Uit dit onderzoek van Zembla blijkt dat de toelating van bestrijdingsmiddelen in de bollenteelt tekortschiet. De toelatingsautoriteit Ctgb heeft namelijk de risico’s van bestrijdingsmiddelen heeft verzwegen. In 2015 ontdekt het instituut tijdens een steekproef normoverschrijdingen bij een zevental middelen. Deze risico’s, met name voor kinderen, werden destijds niet met de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu gedeeld. De Tweede Kamer kreeg over de steekproef te horen dat ‘alle toegelaten middelen veilig bleken te zijn’. Ook probeerde het Ctgb een cruciaal rapport van het RIVM, met daarin de resultaten van het zogeheten Onderzoek Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden (OBO), af te zwakken.

Dat alles blijkt uit de analyse van honderden interne documenten via een beroep op de Wet open overheid (Woo) zijn verkregen. 

De documenten waren zo overtuigend, dat de rechtbank het gebruik van wettelijk toegestane middelen verbood in een zaak die bezorgde omwonenden die vrezen voor hun gezondheid hadden aangespannen tegen een bollenteler in het Drentse Boterveen. 

Direct na de eerste uitspraak van de rechtbank nam het tv-programma contact op met de omwonenden in Boterveen. Uiteindelijk mochten de journalist in de spannende weken die volgden overal bij zijn. Het leverde indringende scenes op die de strijd van de bewoners invoelbaar maakte: de confrontatie met de teler en vertegenwoordigers van de bollensector in de rechtbank, de wanhoop over de intimidatie van de teler, de bedreigingen; we zitten er bovenop en maken hun strijd invoelbaar. 

Gedurende het maandenlange onderzoek werd Zembla bijgestaan door meerdere deskundigen. Het intensief volgen van de bewoners, vele WOO-verzoeken met opmerkelijke resultaten en nauwe samenwerking met deskundigen bleek een gouden combinatie

Gerelateerde artikelen

Heineken beloofde kort na de Russische invasie van Oekraïne weg te gaan uit Rusland. De verhalen van FTM onthullen dat de bierbrouwer niet alleen stug door bleef brouwen, maar dat het bedrijf in Rusland sinds het begin van de oorlog 61 nieuwe producten heeft gelanceerd, de productie opschroefde en extra personeel aannam. Heineken dook in het gat dat merken die wel waren vertrokken, zoals Guinness en Coca Cola, achterlieten.

Boeren registreren tienduizenden hectaren overheidsgrond als eigen landbouwgrond zonder toestemming van de eigenaar. Door deze ‘bermfraude’ kunnen ze meer Europese landbouwsubsidie aanvragen dan waar ze recht op hebben en kunnen ze jaarlijks tientallen kilo’s meer mest uitrijden. De negen (regionale) redacties die het onderzoek uitvoerden, ontdekten bovendien dat het ministerie van Landbouw al sinds 2018 wist dat de perceelfraude wijdverbreid is, maar daarover tegenover de Europese Commissie. Die is inmiddels een audit gestart naar misbruik van landbouwsubsidies in Nederland.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk