De Loep, Longlist

Trafiek Antiek

De Tijd en VRT
Lars Bové, Doruntina Islamaj en Peter Brems
Camera

België is een Walhalla voor handel in geroofde kunstschatten, blijkt uit een gezamenlijk onderzoek van De Tijd en VRT. Controle op in- en uitvoer van antiek is er nauwelijks en de opsporing van kunstcriminaliteit wordt overgelaten aan één gespecialiseerde rechercheur.

Voor Lars Bové van De Tijd was de verkoop van een gestolen Romeins beeld aan Amerikaanse celebrities Kanye West en Kim Kardashian aanleiding voor een onderzoek naar misstanden in de Belgische kunsthandel. Het beeld was namelijk verkocht door Axel Vervoordt Art & Antiques, de grootste antiekhandelaar van het land.

VRT-journalisten Peter Brems en Doruntina Islamaj doken in de kunsthandel nadat twee Italiaanse carabinieri in een Brusselse antiekzaak bij toeval stuitten op een 2000 jaar oud beeld dat in 2011 was gestolen uit een Romeins park. Toen zij van hun bronnen hoorden dat Lars Bové met hetzelfde thema bezig was, stelden zij voor de handen ineen te slaan.

Wat volgde was een heuse Indiana Jones-achtige zoektocht naar geroofde antieke kunst. De onderzoeksjournalisten zochten een aantal exemplarische zaken tot de bodem uit. Zo onthulden ze dat een 3000 jaar oud beeldje dat te koop was bij een Belgische antiquair een aantal maanden daarvoor was verdwenen van een Egyptische archeologische site.  

Om erachter te komen hoe de schimmige deals tot stand komen, spraken de journalisten met politiespeurders, inspectiediensten, handelaars, archeologen, gespecialiseerde verzamelaars en buitenlandse journalisten. Ze analyseerden de bedrijfsgegevens van de 1500 kunsthandelaren die België rijk is, deden (online)onderzoek naar de herkomst van antieke stukken die uit Belgische privécollecties zouden komen en op buitenlandse veilingen worden aangeboden. Daarvoor raadpleegden ze oude catalogi en universiteitsbibliotheken.

Dankzij de lakse opstelling van de autoriteiten is België een witwasmachine voor geroofde antiquiteiten geworden, concluderen de onderzoeksjournalisten.

Gerelateerde artikelen

Heineken beloofde kort na de Russische invasie van Oekraïne weg te gaan uit Rusland. De verhalen van FTM onthullen dat de bierbrouwer niet alleen stug door bleef brouwen, maar dat het bedrijf in Rusland sinds het begin van de oorlog 61 nieuwe producten heeft gelanceerd, de productie opschroefde en extra personeel aannam. Heineken dook in het gat dat merken die wel waren vertrokken, zoals Guinness en Coca Cola, achterlieten.

Uit dit onderzoek van Zembla blijkt dat de toelating van bestrijdingsmiddelen in de bollenteelt tekortschiet. De toelatingsautoriteit Ctgb heeft namelijk de risico’s van bestrijdingsmiddelen heeft verzwegen. In 2015 ontdekt het instituut tijdens een steekproef normoverschrijdingen bij een zevental middelen. Deze risico’s, met name voor kinderen, werden destijds niet met de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu gedeeld. De Tweede Kamer kreeg over de steekproef te horen dat ‘alle toegelaten middelen veilig bleken te zijn’. Ook probeerde het Ctgb een cruciaal rapport van het RIVM, met daarin de resultaten van het zogeheten Onderzoek Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden (OBO), af te zwakken.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk