Uitgelicht, Wob

Duurzaamheid is slechts een verhaaltje

Eind 2017 ontving onderzoeksjournalist Karlijn Kuijpers (Platform Investico) een tip over de betrokkenheid van de Nederlandse overheid en bedrijfsleven bij de aanleg van grootschalige infrastructuur in de Amazone: de ‘Corredor Norte’. Daarover sprak zij uiteraard met betrokkenen hier en in Brazilië. Maar ze diende ook Wob-verzoeken in bij de ministeries van Buitenlandse Zaken, Economische Zaken en Infrastructuur & Milieu. Grote vraag: was de Nederlandse overheid zich bewust van de negatieve gevolgen voor de Amazone? Beschikte Nederland over een degelijk plan om die gevolgen te voorkomen? Officieel is een van de doelstellingen van de ministeries namelijk om via de betrokkenheid van Nederlandse bedrijven de duurzaamheid van de projecten te vergroten.

Uit de met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur verkregen interne stukken blijkt dat de Nederlandse overheid ‘zich al lang volledig bewust is van de onmogelijke opdracht om de bouw van sojawegen en -havens met duurzaamheid te combineren’, schrijft Kuijpers in De Groene Amsterdammer. De ambtenaren blijken alle gevolgen van wegenbouw voor ontbossing te kennen: ze staan keurig netjes in memo’s met bullet points opgesomd. Zonder enig concreet voorstel hoe deze gevolgen voorkomen kunnen worden. Met haar beroep op de Wob heeft Kuijpers kunnen doorbreken wat anders een welles-nietes van journalist versus voorlichter had kunnen worden.

Met de ontmoeting tussen premier Rutte en president Bolsonaro en de bosbranden in de zomer van 2019 krijgen de publicaties van Kuijpers opnieuw relevantie. Steeds weer blijven de gewobte stukken het keiharde bewijs dat duurzame deelname aan de economische ontwikkeling van de Amazone onder de huidige Braziliaanse politieke omstandigheden een illusie is.

Het resultaat lees je hier in De Groene Amsterdammer en hier in Trouw.

Wob-verzoek maken? Gebruik de Wob-generator.

Sinds 12 november 2020 is de Wob-generator beschikbaar. Met deze generator maak je razendsnel in drie stappen een kant en klaar Wob-verzoek. Je hoeft de brief alleen nog maar te printen, ondertekenen en te posten.

Gerelateerde artikelen

Driekwart van de Woo-verzoeken (verzoek om openbaarmaking van documenten op grond van de Wet open overheid) die bij de ministeries in behandeling zijn, bevindt zich ver over de wettelijke termijnen. Van de 759 verzoeken die medio juni bij de ministeries lagen, waren er 575 al (veel) langer dan zes weken binnen. Zes weken is de termijn waarbinnen een besluit moet worden genomen over een Woo-verzoek. Tot 1 mei heetten deze aanvragen nog Wob-verzoeken.

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis en netwerk.