Conferentie, vvoj2016

Hoezo ‘goed nieuws is geen nieuws’?

wbn

We boeken wereldwijd immense vooruitgang. Maar onderzoeksjournalisten vertellen het niet. Volgens journalist en filosoof Ralf Bodelier is het tijd voor een nieuw paradigma. Maak kennis met de man achter The World’s Best News.

Nederlanders en Vlamingen weten niet dat de extreme armoede in de wereld is gedaald van 44 procent in 1980 tot minder dan tien procent vandaag. Ze weten ook niet dat het aantal klimaatslachtoffers de afgelopen eeuw daalde van 240 per miljoen mensen tot vijf per miljoen. En ze weten al helemaal niet dat het jaarlijkse aantal slachtoffers van oorlog en terrorisme sinds de jaren vijftig is gezakt van één op de 113 naar één op de 43.000.

De gemiddelde wereldburger was nooit eerder zo slim, zo rijk, zo gezond, en zo veilig als vandaag. Maar er is niemand die het beseft omdat wij, journalisten, het niemand vertellen. Meer nog dan generieke journalisten, berichten onderzoeksjournalisten vooral over de uitzonderingen op de regel. Over misstanden, conflicten, rampen en ellende. Want zo leerden we het immers op de school voor journalistiek: ‘Goed nieuws is geen nieuws.’ En: ‘If it bleeds, it leads.’

Daarmee laten onderzoeksjournalisten een enorm terrein braakliggen. En dat niet alleen: ze dragen, onbedoeld, ook bij aan het onjuiste en naargeestige beeld dat burgers hebben van de toestand in de wereld. ‘Dat maakt deze vorm van journalistiek tot een directe bedreiging voor onze democratie’, zegt  Ralf Bodelier, die het inintitatief nam voor de website The World’s Best News. ‘Juist de beste journalisten verschaffen mensen een verkeerd beeld over zaken als armoede, klimaat of terrorisme. Daarmee bevorderen ze niet alleen angst en machteloosheid, ze drijven mensen ook in de armen van populisten.’

Volgens Bodelier is het tijd voor een nieuw paradigma. Voor ‘verantwoordelijke journalistiek’. Dat is journalistiek die rekening houdt met de politieke en sociale gevolgen ervan. Dat is onderzoeksjournalistiek die, met hulp van grote dataverzamelingen, brede en langlopende trends in beeld brengt.

Gerelateerde artikelen

Driekwart van de Woo-verzoeken (verzoek om openbaarmaking van documenten op grond van de Wet open overheid) die bij de ministeries in behandeling zijn, bevindt zich ver over de wettelijke termijnen. Van de 759 verzoeken die medio juni bij de ministeries lagen, waren er 575 al (veel) langer dan zes weken binnen. Zes weken is de termijn waarbinnen een besluit moet worden genomen over een Woo-verzoek. Tot 1 mei heetten deze aanvragen nog Wob-verzoeken.

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk