VVOJ Activiteiten

#LROJ16 – Op zoek naar het tweede verhaal

VVOJ43

Een interview wordt pas interessant als iemand moet nadenken over zijn antwoorden. Evert de Vos, redactiechef bij De Groene Amsterdammer, en Luuk Sengers, zelfstandig journalist, vertellen tijdens de workshop hoe je iemand zo ver krijgt te vertellen hoe het écht zit. Ze geven een aantal verfijnde trucs om het tweede verhaal te ontraadselen.

Door BOB VAN DER WAARDE

Het begint allemaal met doorvragen. Effectief doorvragen zorgt ervoor dat de geïnterviewde zelf gaat nadenken. Hij gaat dan voorbij de clichés. Daarbij spelen emoties, metacommunicatie, stiltes en feitenkennis een grote rol, maar soms juist ook domheid.

Emoties en situatie

Emotioneel geladen signaalwoorden borrelen dikwijls onbewust op. Herhaal deze woorden. Benoem bijvoorbeeld de emotie die iemand beleeft. “Ik zie dat het u raakt!”. Emoties vormen namelijk het klepje naar het geheugen. Men herinnert zich hoe het toen was. De geïnterviewde neemt je mee naar de situatie.

Uitdagen en metacommunicatie

Daag je gesprekspartner op het juiste moment uit. Neem een stelling in, stel een meerkeuzevraag en confronteer hem! Indien het interview niet loopt zoals je wilt, kun je dat soms maar beter aangeven tijdens het gesprek. Metacommunicatie trekt het gesprek buiten de kaders van het interview.

Kennis

Laat je gesprekspartner zien dat je over de benodigde kennis beschikt. Dit kan de interesse wekken bij de gesprekspartner en meer informatie uitlokken. Anderzijds is het soms ook goed om je dom voor te doen. Wellicht onderschat de gesprekspartner jou wel en geeft hij daardoor zeer interessante gegevens prijs.

Samenvatten en het nagesprek

Kort samenvatten leidt soms tot nieuwe informatie. “U bedoelt dus te zeggen..?”,  “Nee, wat ik bedoel is…”. Ook tijdens het nagesprek kan er soms nog verrassend interessante informatie ter sprake komen. De spanning van het interview is er dan af. Ook simpelweg een stilte laten vallen is handig. Dit geeft mensen de ruimte zelf na te denken en verder te vertellen.

Herken het tweede verhaal

Het is niet alleen een zaak van doorvragen, maar ook die van herkenning. Negatieve emoties en herinneringen zoals angst, twijfel, ziektes en verlies kunnen een signaal zijn voor een tweede verhaal. Het aangeven van iemands belangen en motivaties kan ook een opening zijn.

Interviews

Tijdens de workshop worden drie ervaren journalisten naar voren geroepen om deze trucs in de praktijk te brengen. Sengers en de Vos zijn streng. Het toepassen van deze trucs blijkt niet zo makkelijk als het lijkt…

Meer weten over de training van Sengers en De Vos? Kijk dan hier.

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk