VVOJ Activiteiten

#LROJ16 – Omgaan met tegenwerking

Sanne Terlingen in de workshop Trotseer de Tegenwerking!

Als iemand ervaring heeft met tegenwerking van instanties, dan is het wel onderzoeksjournalist Sanne Terlingen (OneWorld). In de workshop Trotseer de Tegenwerking! geeft zij tips & tricks om via omwegen en andere kanalen toch de informatie te krijgen die je nodig hebt om een verhaal rond te krijgen.

Door CELINE VAN DER BURG

In januari 2014 werd Sanne Terlingen gebeld door een advocaat, die vertelde dat de Eritrese asielzoeker Kahsay Mekonen dood was gevonden in een park in Bremen, hangend aan boom. ‘Ik denk dat hij is vermoord’, meer zei de advocaat niet over. De politie ging uit van zelfmoord en wilde geen onderzoek doen. Terlingen, die al eerder schreef over de Eritrese gemeenschap, dook erin, samen met Huub Jaspers van Argos en later ook Hanna Möllers van Radio Bremen. Zij vonden opvallende en onverklaarbare sporen.

Het toeval wilde dat de Eritrese asielzoeker alles bewaarde, zoals bonnetjes en treinkaartjes. Dan is het moeilijk te verklaren waarom een asielzoeker met weinig financiële middelen een treinkaartje koopt van Amsterdam naar Berlijn en een paar dagen later tussen Hannover en Bremer uit de trein wordt gezet omdat hij geen geldig vervoersbewijs had.

Verder had Mekonen geen rugzak bij zich tijdens zijn treinreis, wat ook vragen oproept. Ook is het opvallend dat hij in Duitsland moest zijn. Hij had daar geen kennissen en als hij echt zelfmoord wilde plegen, kon dat ook in een park bij het AZC.

Terlingen en Jaspers maakten een lijst van mensen die iets zouden willen vertellen over zijn dood en vermissing. Van deze lijst, waarop ook veel Nederlandse overheidsinstanties en partijen stonden, wilde aanvankelijk niemand praten. Een ver familielid van Mekonen wilde de journalisten wel te woord staan. OneWorld had immers eerder aandacht besteed aan de Eritrese gemeenschap. Dat wekte vertrouwen in deze hechte ons-kent-ons-cultuur.

Hoe de speurtocht vervolgens verliep, vertelde Terlingen in de workshop onder Chatham House Rule, oftewel in alle vertrouwelijkheid. Daar vertellen we dus hier ook verder niks over.

Wel algemeen bekend is dat Terlingen en Jaspers via Hanna Möllers van Radio Bremen in contact kwam met de joggers die het lichaam van Mekonen hadden gevonden. Eén van hen wees de boom in het park in Bremen aan: de strop hing nog steeds aan een tak.

Wat er nou precies gebeurd is met Mekonen is nog steeds onduidelijk, maar Terlingens verhaal leverde wel een aantal goede tips op over hoe te handelen in onderzoeken zoals deze. Een van de belangrijkste: blijf altijd aardig en beleefd in je contacten met organisaties en bronnen die meer weten. Het komt regelmatig voor dat ze niet meteen willen vertellen wat er speelt, maar zodra ze het belang zien van het onderzoek, kunnen ze zich alsnog verantwoordelijk gaan voelen.

Daarbij moet je je altijd aan de afspraken houden. Een anonieme bron blijft dus ook altijd een anonieme bron. Liever even geen scoop dan bronnen openbaar maken.

 

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk