VVOJ Activiteiten

#LROJ16 – Zo ga je pas goed digitaal

VVOJ19

Jago Kosolosky werkt voor MO.be, maar vertrekt binnenkort naar Tijd.be. In beide gevallen werkt hij vooral ondersteunend. En iets wat hij belangrijk vindt, is online verificatie. Aan de hand van een paar voorbeelden laat Jago zien dat checken of iets klopt vaak nog vrij eenvoudig is.

Door JELLE GRIFFIOEN

Als je een foto op Twitter ziet, is het soms lastig om te weten of de context klopt met wat er in de tweet staat. Zo werd er de dag na de aanslagen in Parijs een foto van biddende Palestijnen getwitterd. Daarbij stond de tekst ‘Palestinians who get slaughtered everyday without any coverage were praying for Paris today. Media never shows that.’

Jago wilde controleren of dit wel echt was wat we op de foto zien. Om dat te doen, maakt hij gebruik van reverse image search en checkt hij ook de EXIF, of metadata. Dat klinkt allemaal heel technisch en ingewikkeld, maar met de juiste tools blijkt het heel eenvoudig. Hoe hij dat precies doet beschrijft hij op https://medium.com/@jago_kosolosky/online-afbeeldingen-verifi%C3%ABren-2e80cac82cb0#.mzavnjy34.

Sterker nog, bij dit voorbeeld was het vrij makkelijk, zegt Jago zelf. Soms vind je de originele foto zonder metadata. Maar dat is het punt juist volgens Jago, deze foto is veel gedeeld, terwijl vrij makkelijk te achterhalen was dat het nep was.
‘Zoek niet de roem als je dit soort dingen uitzoekt’ vertelt hij. Zijn ‘debunks’ worden heus niet wijd verspreid, ondanks dat hij gelijk heeft. En daarbij: ‘Het is heel wat anders om zo’n verhaal te researchen dan om het te vertellen.’

Jago vertelt zelf precies hoe hij dit soort dingen uitzoekt als hij er over schrijft. ‘Maar als je hier over schrijft, moet je eigenlijk niets zeggen over EXIF’, dat kan de meeste lezers volgens hem toch niets schelen.

Aan de hand van nog twee voorbeelden laat Jago vervolgens nog andere manieren van verificatie online zien. Het belangrijkste, stelt hij, zijn niet de specifieke manieren die hij laat zien, maar vooral dat je veel kunt uitzoeken online, en dat het kan met makkelijke tools. ‘Niets van wat ik hier heb getoond, heb ik niet gewoon gevonden op het internet.’ Wel wil hij aangeven dat er heel veel tools zijn die je werk als journalist een stuk makkelijker maken. Het belangrijkste is dat je weet wat je opties zijn. Een tip daarvoor is het Verification Handbook, te vinden op de site http://verificationhandbook.com/.

Daarbij gaat het niet alleen over verificatie. Door op de juiste manier gebruik te maken van advanced search op Twitter of Google kan veel makkelijker relevante informatie gevonden worden. ‘Je kan bijvoorbeeld op Twitter kijken of mensen wel eens naar elkaar getwittert hebben, dat kan heel nuttig zijn.’

Andere tools maken het werk gewoon makkelijker, zoals shapeshifter clipboard, waarmee je in je eigen clipboard-geschiedenis kan kijken, zodat niet alleen het laatst gekopieerde stukje tekst terug te vinden is.

De links naar alle pagina’s die aan bod kwamen staan op http://www.one-tab.com/page/y2Ebs7SPQzmRDLk3jKIFQg. Verder zijn blogposts met nog meer links te vinden op https://medium.com/%40jago_kosolosky. Wie nog met vragen zit, kan Jago mailen op jago.kosolosky@gmail.com.

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk