Conferentie, Nieuws, vvoj2015

#VVOJ15: Eric Hennekam graaft in familiegeschiedenissen

Erg populair op de VVOJ Conferentie 2015 was deze dubbele sessie over de belangrijkste researchstappen die gezet moeten worden voor het schrijven van een persoons- of familiegeschiedenis. De sessie werd gegeven door Rob van Drie van het Centrum voor Familiegeschiedenissen en Eric Hennekam. 

door Fabian de Bont

Heel basaal zoeken met Google, dat is het devies van Eric Hennekam. “Zoek je een dominee uit Zaltbommel, tik dan gewoon ‘lijst dominees’ in de zoekbalk. Je vindt gegarandeerd iets.”

Hennekam is onderzoeker en zoekspecialist met een grote liefde voor archieven. Hij doet onderzoek voor grote media als Nieuwsuur en de Volkskrant en is gastdocent Internetresearch bij masteropleidingen van verschillende universiteiten. In deze sessie geeft hij tips over het graven in familiegeschiedenissen. En meer.

“Begin altijd met literatuuronderzoek. Wat is er al uitgezocht? Dat is onvoorstelbaar belangrijk”, vertelt Hennekam. Altijd beginnen met de basisgegevens. Goede bronnen zijn kerkboeken, huwelijksakten, het bevolkingsregister en de burgerlijke stand. “Doop, trouw en begraven. Tik gewoon in je zoekbalk DTB en de plaatsnaam. Dan vind je al heel snel wat je zoekt.”

Daarna geeft hij advies over krantenarchieven. Daar is veel familiegeschiedenis te vinden. “Het grootste krantenarchief is Delpher, daarnaast zijn er nog 63 andere krantenarchieven. Het is jammer dat je als onderzoeker om zoveel plaatsen moet zoeken. Ze zijn te vinden via: http://erichennekam.blogspot.nl/2014/10/lijst-nederlandse-krantenarchieven.html of Google ‘krantenarchief ‘en <woonplaats>.

Hennekam raadt aan om je te verplaatsen in de persoon naar wie je zoekt – zogenaamde archiefvormers. Wat is er gebeurd en wie zijn er bij betrokken?  Een goed voorbeeld: wie zijn er betrokken bij een brand? De gemeente, brandweer, verzekeringen, de krant, nutsbedrijven, bouw- en woningtoezicht – alles wordt gearchiveerd.

Tenslotte vertelt Hennekam over het ‘invisible web’. Negentig procent van de historische archieven zitten verstopt. De content van veel database kunnen niet door de spiders van zoekmachines gevonden worden. “Je moet dus naar de voorkant van de archiefsite zoeken. Ik google eerst zonder naam.” Hennekam geeft een aantal voorbeelden. “Wat als je een familielid zoekt die is geëmigreerd naar Australie? Typ dan in Google in database ‘emigratie Nederland Australië’ – dus nooit een familienaam gebruiken. “houd altijd rekening met het deep web.”

Handige sites voor archiefonderzoek

Lees hier het verslag van de sessie met Rob van Drie

Foto: Nina Slagmolen

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk