Kenniscentrum, VVOJ Activiteiten

RO2015 verslag: Evaluaties als vindplaatsen voor provinciale weak spots

Titel: Evaluaties als vindplaatsen voor provinciale weak spots
Datum: 18 april 2015
Trainer: Ans Hoenderbos (Piet de Kroon was verhinderd)
Verslag: Guusje Tromp

De Randstedelijke Rekenkamer is volgens Ans Hoenderbos, bestuurder-directeur van deze organisatie, het best bewaarde geheim van de Randstad.

Rekenkamers, ook die op lokaal niveau, komen maar weinig in het nieuws. Opmerkelijk, want er zijn zo’n 300 gemeentelijke rekenkamers.

Hoederdos gaf als eerste tip de website van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies. Op deze website zijn alle rapporten van alle rekenkamers te vinden.

Een tweede tip is de NVRR Wiki. Hier is per onderwerp informatie geplaatst die rekenkamers kunnen gebruiken als voorbereiding voor het onderzoek, zodat niet elke rekenkamer opnieuw het wiel hoeft uit te vinden. Voor journalisten is deze informatie ook zeer nuttig.

Rekenkamers zijn onafhankelijk in hun keuze van onderzoeksonderwerpen. Elke burger (en dus ook elke journalist) mag een onderwerp aandragen. In de praktijk gebeurt dit echter weinig. De meeste onderwerpen worden ook terugverwezen naar de Provincie of de Ombudsman, omdat zij meestal de partij zijn die het antwoord kunnen geven.

Rancuneuze ambtenaren zijn gevaarlijk: is het een serieuze klokkenluider of zint deze persoon op wraak? De rekenkamer doet geen integriteitsonderzoek, maar wel onderzoek naar het integriteitsbeleid.

Een onderwerp is geschikt om te onderzoeken wanneer er financiële en maatschappelijke belangen in het spel zijn.

De rekenkamer kan ook bij andere instanties of bedrijven onderzoek doen wanneer de overheid (gemeente of provincie) meer dan 50 procent belang heeft.

Soms werken rekenkamers samen. Bij de HVC (huisvuilcentrale) in Alkmaar deden 16 rekenkamers gezamenlijk onderzoek.

Wanneer een rapport klaar is, wordt het naar de gemeente of provincie gestuurd voor een ambtelijk wederhoor. Daar mogen ze 15 dagen over doen. De rekenkamer heeft vervolgens het laatste woord, en mag daar ook 15 dagen de tijd voor nemen.

Derde tip: Journalisten kunnen een afspraak maken met de rekenkamer om het onder embargo eerder (bijv. 24 uur van tevoren) te krijgen, zodat zij zich alvast kunnen voorbereiden.

Als vierde tip gaf Hoenderbos nog een interessant onderwerp voor onderzoek de komende tijd: het financiële toezicht op maatschappelijke regelingen. Bijvoorbeeld bij jeugdzorg en arbeidsgehadicapten. Het gaat immers om miljarden. Hoenderbos tipte bijvoorbeeld om te odnerzoeken of het geld terecht komt waar dat zou moeten zijn. ,,Het toezicht ligt bij provincies, maar dit weten ze veelal zelf niet eens.’’

Tot slot werd de presentatie behandeld van Piet de Kroon – hijzelf was helaas verhinderd bij de trainingsdag.

 

 

 

Gerelateerde artikelen

Driekwart van de Woo-verzoeken (verzoek om openbaarmaking van documenten op grond van de Wet open overheid) die bij de ministeries in behandeling zijn, bevindt zich ver over de wettelijke termijnen. Van de 759 verzoeken die medio juni bij de ministeries lagen, waren er 575 al (veel) langer dan zes weken binnen. Zes weken is de termijn waarbinnen een besluit moet worden genomen over een Woo-verzoek. Tot 1 mei heetten deze aanvragen nog Wob-verzoeken.

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk