Kenniscentrum, VVOJ Activiteiten

RO2014 verslag: lokale journalistiek onder de loep

Titel: lunchworkshop, Lokale journalistiek onder de loep
Datum: 12 april 2014, 13:00-13:20
Spreker: Quint Kik
Aantal deelnemers: 40

Door Leonie Vrugtman

Tijdens de lunch was er de gelegenheid om de luisteren naar Quint Kik van het Stimuleringsfonds van de pers. Hij leidt samen met Lammert Landman het onderzoek in samenwerking met Windesheim Zwolle naar de stand van de nieuwsvoorziening in de regio. Beiden doen zij al drie jaar onderzoek naar de kwaliteit van lokale en regionale journalistiek.

Onder het genot van een broodje kwam een groot deel van de deelnemers luisteren naar de voortgang van het onderzoek, dat een wake-up call moet worden voor overheid en pers. De overheid op landelijk niveau maakt zich namelijk zorgen over de kwaliteit van de journalistiek. De waakhondfunctie zou in het geding zijn.

Het Stimuleringsfonds wil met dit onderzoek proberen een duidelijk beeld te scheppen over het aanbod van lokaal nieuws in Nederland. Mocht deze inderdaad onvoldoende worden bewezen, dan zal het Stimuleringsfonds proberen om de landelijke overheid te overtuigen van de noodzaak de lokale journalistiek financieel tegemoet te komen.

Kik vertelt tot mijn verbazing dat dit de eerste keer is dat er op deze schaal onderzoek gedaan wordt naar de infrastructuur van papier, websites en omroepen. In een eerder onderzoek hebben Kik en Landman al onderzoek gedaan naar online nieuws, maar dit is de eerste keer dat ook radio- en televisie-uitzendingen worden geanalyseerd.

In 21 gemeenten, zowel grote als kleine gemeenten, wordt al het nieuwsaanbod bekeken en in categorieën gedeeld. Iedere gemeente heeft gemiddeld 30 nieuwsbronnen, waarvan ruim één derde nieuwsaggregatiesites zijn.

Verder hebben Kik en Landman tachtig gemeenten geselecteerd waarvan de een hele week lang ieder nieuwsbericht hebben geanalyseerd. Daaruit bleek dat 83 procent van alle berichtgeving geen nieuwsbericht is. Ze hebben een ander onderwerp of zijn berichten die zijn gekopieerd van persberichten of van elkaar. Slechts 17 procent van de berichten over het lokaal beleid gaan. Veel berichten zijn gekopieerd, van elkaar en van persberichten.. Negenenzestig procent daarvan is een heel kort nieuwsbericht over bijvoorbeeld veiligheid, lokale cultuur, uitgaansleven of sport. Twaalf procent is een achtergrondartikel.

Uit de eerste metingen blijkt dat het vooral slecht gesteld is bij de gemeenten met minder dan 50.000 inwoners. Hoe kleiner de gemeente, des te schuwer de waakhond.

“In een grote gemeente zal vast meer nieuws zijn, maar het lijkt wel alsof er NIEMAND in de kleine gemeentes rondloopt”, aldus Quint Kik.

Het onderzoek zal worden afgerond in juni 2014. Dit najaar volgt een tweede ronde en het hele rapport zal in januari 2015 openbaar worden gemaakt. Ik kan niet wachten!

Gerelateerde artikelen

Driekwart van de Woo-verzoeken (verzoek om openbaarmaking van documenten op grond van de Wet open overheid) die bij de ministeries in behandeling zijn, bevindt zich ver over de wettelijke termijnen. Van de 759 verzoeken die medio juni bij de ministeries lagen, waren er 575 al (veel) langer dan zes weken binnen. Zes weken is de termijn waarbinnen een besluit moet worden genomen over een Woo-verzoek. Tot 1 mei heetten deze aanvragen nog Wob-verzoeken.

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk