Kenniscentrum, VVOJ Activiteiten

RO2014 verslag: Let’s get personal, zoeken in sociale media

Titel: Let’s get personal – zoeken in sociale media
Trainer: Henk van Ess
Datum: 12 april 2014. 14:45 – 16:15 uur
Aantal aanwezigen: 35

door Ouissam Abattouy

Al tijdens de pauze stroomden mensen het lokaal binnen waar de workshop Let’s get personal- zoeken in sociale media door Henk van Ess werd gegeven. Met zijn drie kinderen arriveerde van Ess in het lokaal. Van Ess is onderzoeksjournalist, internetdocent en auteur.  Op de vraag of hij nog wel eens thuis is knikten zijn kinderen ‘ja’ en doken weer in gedachten terug naar het spelletje op de iPad.

Het vinden van de die ene persoon die past in je verhaal is voor vele journalisten nog een lastige opgave. Chantal Blommers van De Dordtenaar vertelt hiervoor Twitter te gebruiken: ‘De tweets worden vaak geretweet, maar zelden vinden we de geschikte persoon.’

Henk van Ess vraagt de groep hoe ze achter de naam van een slachtoffer komen met alleen een adres. Het bleef stil. Het verlossende antwoord kwam na een aantal onjuiste pogingen. Fouresquare is de eerste stap hierin, vertelt van Ess. Een enkeling gaf aan Fouresquare al te gebruiken. De tool koppelt mensen aan een omgeving. Dus met een adres is het gemakkelijk te zien wie zich waar ‘incheckt’. Vaak staat op de pagina een link naar de Twitter- en Facebookpagina van de persoon. De verbazing hoe makkelijk dit was, is in het lokaal te horen. ‘Dit is nog maar de eerste stap’, lacht van Ess.

Een verdachte vinden van wie geen achternaam bekend is blijkt tijdens de workshop kinderspel te zijn. Door in Google bijvoorbeeld ‘Marcel *-s’ te typen, worden artikelen die al eerder over Marcel S. geschreven zijn uitgesloten. Dit werkt overigens voor iedereen van wie de achternaam niet bekend is. Door verschillende tools te combineren, komt er verrassend veel informatie vrij.

De volgende casus is hier een voorbeeld van.

Je bent op zoek naar een jonge werkloze uit Amersfoort, hoe vind je diegene. Allereerst kijk je in Foursquare naar UVW Amersfoort. Hier komt een persoon uit van wie Twitter en Facebook zijn afgeschermd. Door de foto van Fouresquare in Google Images te slepen krijg je elk profiel te zien waar de foto gebruikt wordt. De uitkomst is een Facebookprofiel met voor-en achternaam.

Door in Facebook bij inloggen de voor- en achternaam van de gevonden persoon in te vullen en vervolgens op wachtwoord vergeten te klikken wordt een deel van het e-mailadres zichtbaar.  Iets wat hier ook van toepassing kan zijn is Facebook Graph. Door de instellingen op English (US) te zetten is het mogelijk om alles en iedereen gemakkelijk op Facebook te vinden.

‘Facebook Graph werkt alleen met wie, wat en waar. De waarom vraag moet je zelf beantwoorden’, aldus van Ess.

Natuurlijk is Twitter ook een belangrijke tool om mensen te vinden. Van Ess benadrukt dat het zoeken doormiddel van hashtags lang niet voldoende is:‘Een slachtoffer zet niet achter zijn tweet hashtag slachtoffer’.

Door op persoonlijk voornaamwoorden te zoeken, vind je tweets van mensen die iets doen of ergens zijn. Als voorbeeld gaf van Ess de sneeuwstorm in Parijs waardoor automobilisten uren in de file zaten.  In Twitter kun je geavanceerd zoeken, en dan vind je twaalf Nederlanders die daar in de file stonden.  Tik je bij al deze woorden ‘ik file’ en plaats ‘Parijs’, dan lukt het om deze mensen, waarvan Rintje Ritsma een is, te vinden.

Tijdens de  workshop vertelde Henk van Ess vol enthousiasme uitgebreider over de manier om mensen via sociale media te vinden. Met zekerheid kan ik zeggen dat een groot deel van de aanwezigen dit gaan toepassen in hun werkveld, ik in ieder geval wel.

Tot slot de wijze woorden van Henk van Ess: ‘De truc om de juiste persoon te vinden begint bij creativiteit.’

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk