Conferentie, Kenniscentrum

VVOJ09 verslag: Meer met minder – crossmediaal in Denemarken

VVOJ conferentie 2009
Panel sessie: Meer met minder – crossmediaal in Denemarken
Datum en tijd: Zaterdag 28 november, 9.00-10.15 uur
Sprekers: Morten Frich en Morten Crone
Moderator: Kristof Clerix
Deelnemers: 10 deelnemers
Verslag: Anne Boer

De Deense onderzoeksjournalisten Morten Frich en Morten Crone maakten samen met een web- en fotoredacteur het crossmediale project The Crime. Hamvraag: Komt de politie als je die belt? Onderzoek op basis van scala aan crossmediale bronnen.

Het begint allemaal met een belletje. Een tip. Over een bizar verkeersongeluk met twee doden. Kijk verder. Stel vragen. Zoek op een volkstuin. Het lijkt minder dan niets maar Frich en Crone, verslaggevers van de Deense krant Berlingske gaan op onderzoek uit. Want je weet maar nooit. Het blijkt een gouden zet, maar hun geduld en dat van hun chefs wordt wel zwaar op de proef gesteld.

Bij het ongeluk blijken een man en vrouw om het leven te zijn gekomen. De auto is in volle vaart tegen een pilaar van een viaduct gereden. Frich en Crone gaan zoeken en ontdekken dat de man en de vrouw een verhouding hadden. Ze ontmoetten elkaar in een huisje op een volkstuincomplex. De vrouw was nog getrouwd en wilde de relatie beëindigen. De man vermoordt de vrouw in dat huisje. Volkstuinders horen de kreten in doodsangst van de vrouw. Bellen vier keer met de politie, maar die wil niet komen.

De journalisten reconstrueren wat er is gebeurd en koppelen aan dat op zichzelf al opzienbarende verhaal – geen ongeluk maar moord – een onderzoeksvraag. Komt de politie als je die belt? Ze roepen voor het antwoord de hulp van lezers in. Dat gebeurt via de krant en via een speciale website. Ze geven hun project de naam The Crime.

De reacties overtreffen hun stoutste verwachtingen. Er worden niet minder dan 300 serieuze zaken aangedragen. De politie staat voor schut en moet met de billen bloot. Enkele hooggeplaatste functionarissen worden ontslagen en ook politiek zijn er gevolgen.

De kracht van deze werkwijze is volgens Frich en Crone dat iedereen voortdurend het onderzoek kan volgen dankzij de website met alle reacties, documenten en dergelijke. ,,De overheid is gewend om te gaan met een paar journalisten maar niet met de druk van honderden lezers. Ze vormen gebundeld een krachtig wapen. Crossmediaal werken doet wonderen voor je verhaal.’’

Hoe maak je een dergelijk project tot een succes? Belangrijke lessen van Frich en Crone zijn:

– formuleer de goede vraag, die is de sleutel tot succes. De vraag geeft aan waar het onderzoek echt over gaat
– betrek lezers bij je speurtocht
– geef je project een naam en een herkenbaar logo, zodat het als merknaam in de markt kan worden gezet
– verzamel zo veel mogelijk documenten en feiten en zet overal vragen bij
– pak uit met een flitsende website, met goede foto’s, filmpjes, graphics, veel documenten, reactieformulieren en speeltjes, zoals een teller die laat zien hoe lang een reactie uitblijft

The Crime werd een daverend succes. Zowel journalistiek als qua bereik met een ongelooflijke toename van het aantal internetbezoekers. Om te ontdekken of het toeval was, stort de Berlingske zich nu met de beproefde, en waar nodig verbeterde methode op het onderwerp zorg. Aanleiding is de dood van een jong kind nadat die een batterijtje inslikte. Opnieuw is het een voltreffer. Het project met de naam ‘In handen van de dokter’ is zo mogelijk nog geslaagder dan The Crime.

En o ja, de beller waarmee het allemaal begon, hebben beide Morten’s nooit gevonden. Maar ze zijn hem nog steeds dankbaar.

Website: www.berlingske.dk/forbrydelsen

Lees ook een interview met Morten Frich en Morten Crone op de website van het Fonds Pascal Decroos.

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk