Conferentie

Claims en verschoningsrecht


Eric Smit: ‘Beslaglegging verlamt journalistiek’ (22-7-2010; inloggen vereist)
Vrijdag 9 juli legde Nina Storms-Vleeschdraager (voorheen Brink), beslag op het bezit, huis en bankrekening van onderzoeksjournalist Eric Smit. Haar actie was het zoveelste deel in de juridische strijd die de zakenvrouw voert tegen Smit sinds hij begin 2008 met het schrijven van een biografie over haar begon. ‘Het is beangstigend dat hetgeen je in je boek beschrijft wat anderen overkomt, nu ook jou overkomt,’ vertelt Smit in Dossier Onderzoek.
Storms heft beslag Smit op (29-7-2010)
Storms trekt beslagen Smit deels in (25-7-2010)

Rechtbank: afluisteren journalist was onrechtmatig (15-7-2010)
De telefoontap bij een Telegraaf-journaliste, die de bron van mogelijk gelekte staatsgeheime informatie moest achterhalen, is disproportioneel en druist in tegen het recht op bronbescherming, aldus de rechtbank in Haarlem woensdag.

Eerder op de VVOJs-site:

Vraag het maar aan Alexander Nijeboer. Als freelance journalist begon hij vol goede moed aan een boek over defensie-klokkenluider Fred Spijkers, maar jaren later en talloze processen verder is hij sadder en wiser. En 25 duizend euro aan kosten armer, vertelde hij tijdens een VVOJ Café in december 2007. Hij kreeg te maken met juridische powerplay, om passages te weren of het boek uit de handel te laten nemen.

Een wapen waarmee onderzoeksjournalisten zich geconfroneerd kunnen zien, zijn de juridische en financiële claims. Nog voordat een publicatie het daglicht heeft gezien, hangt een overheidsdienst of multinational dreigend aan de lijn of valt er een brief van de advocaat op de mat. Een zorgelijke ontwikkeling, met name wanneer ook hoofdredacties onder druk kiezen voor de weg van de minste weerstand.

Een van de belangrijkste dingen volgens media-advocaat Jens van den Brink: zorg dat je zoveel mogelijk met correspondentie, documenten, e-mailverkeer, audio-opnames documenteert. In dat licht heeft bijvoorbeeld de Argos-redactie voor de Raad voor de Journalistiek-zaak een factsheet van de contacten over een Amerikaans militair rapport op een rij gezet.

Discussie is er ook over het verschoningsrecht, dat het journalistieke en maatschappelijke belang dient om bronnen bescherming te bieden. In de zaak rond de gijzeling van journalist Koen Voskuil is Justitie door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens op de vingers getikt.

Op de VVOJ-site:
Verslag: powerplay tegen journalisten
Wanneer de journalist een gevoelige snaar raakt, slaan overheid en bedrijfsleven tegenwoordig hard terug. Met juridische powerplay proberen ze publicaties te verhinderen, zoals Alexander Nijeboer overkwam bij zijn boek ‘Een man tegen de staat’. Op 10 december 2007 was hij een van de sprekers tijdens het VVOJ Debatcafé.

Fonds tegen juridische powerplay

Journalistiek onder druk

Verschoningsrecht journalist moet altijd gelden

Verschoningsrecht, nuttig en noodzakelijk?

Het wakend oog, media en recht

Pas op voor het afstapje: hoe voorkom je schadeclaims?

Journalisten in het beklaagdenbankje

Zie de Recht-rubriek voor alle artikelen

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk