De Loep, Longlist, Signalerend

TikTok en Instagram tonen binnen het uur pro-anorexia-filmpjes aan jongeren

VRT NWS
Dorien Vanmeldert
Longlist Camera

Hoe snel kom je via TikTok en Instagram in aanraking met ‘pro-anorexia’-filmpjes waarin extreem afvallen wordt gepromoot? VRT NWS maakte 2 accounts op TikTok en 2 op Instagram aan. Telkens een meerder- en minderjarig account. Binnen het uur kregen 3 accounts video’s voorgeschoteld die eetstoornissen als anorexia nervosa verheerlijken. Ze geven en vragen tips over zelfverminking en zelfdoding.

41 Procent van de Vlaamse en Brusselse jongeren zien via hun social media dit soort berichten, blijkt uit onderzoek. De vraag rijst of algoritmen die TikTok en Instagram gebruiken niet leiden tot overtreding van de Europese Digital Service Act overtreden, die hen verplicht om de mentale gezondheid van gebruikers te beschermen.

Voor het onderzoek maakte de journalist 4 accounts aan met nieuwe e-mailadressen van Gmail: 2 op TikTok, 2 op Instagram, telkens eentje van 13 en 21 jaar. Per account scrolde ze 7 dagen lang, elke dag 30 minuten, op het video-overzicht van de apps. Tijdens de ‘scrollsessies’ bekeek ze enkel video’s die gaan over sporten, gezond eten en afvallen. Er werden geen video’s of berichten geliket en geen accounts gevolgd.  Beeldmateriaal werd bijgehouden via screenshots en schermopnames. Vervolgens werden de resultaten voorgelegd aan psychiaters en ervaringsdeskundigen. Hoe ervaren zij die algoritmes? Welke invloed hebben ze op hun ziekte? Hun getuigenissen werden verwerkt tot een online video.

De onderzoeksmethode is niet nieuw en is eerder door journalisten in het Nederlandse taalgebied uitgevoerd, waarbij de resultaten overeenkomen. Deze productie maakte de problematiek toegankelijk voor een groot tv-rubriek en het onderzoek wakkerde de discussie over maatregelen, zoals een verbod op sociale media voor jongeren, opnieuw aan in de Belgische politiek en psychiatrie.

Gerelateerde artikelen

Mino Raiola was een beruchte en tegelijkertijd geliefde voetbalzaakwaarnemer met grote spelers in zijn stal als Erling Haaland, Paul Pogba, Zlatan Ibrahimović en Matthijs de Ligt. In een 7-delige serie podcastserie wordt de carrière deze ‘superagent’ onder de loep genomen en stap voor stap gereconstrueerd. Aan de hand van tientallen bronnen krijgt de luisteraar bovendien inzicht in de transferwereld en het grote geld in het voetbal.

Door de stikstofcrisis kunnen melkveehouders gebruikmaken van lucratieve stoppersregelingen. Hun graslanden worden omgeploegd voor nog intensiever grondgebruik: akkerbouw. 113.000 hectare in de afgelopen tien jaar. Zo blijkt uit een grootschalig dataonderzoek van het Financieel Dagblad waarin alle landbouwpercelen in Nederland in de laatste tien jaar zijn vergeleken.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk