De Loep, Longlist

Help! De dokter verdwijnt

de Groene Amsterdammer/onderzoekscollectief Spit
Roos Menkhorst en Catrien Spijkerman
Kranten Two-tone

Op korte termijn zijn er in Nederland niet genoeg huisartsen om te voldoen aan de zorgvraag. Onderzoekscollectief Spit deed voor de Groene Amsterdammer onderzoek naar de oorzaken en gevolgen van het huisartsentekort.

Roos Menkhorst en Catrien Spijkerman, verbonden aan Onderzoekscollectief Spit, stuiten in de zomer van 2021 op een bericht over de commerciële huisartsenketen Quin Dokters dat in Amsterdam een paar dagen de deuren moest sluiten omdat er geen waarnemers waren. Ruim 13.000 patiënten hadden daardoor geen toegang tot zorg. Terwijl dit soort bedrijven juist huisartsenpraktijken overneemt met de belofte artsen te ontzorgen en daarmee een bijdrage leveren aan het oplossen van het huisartsentekort. Hoeveel van deze bureaus zijn er, hoe werken ze en wat betekent het voor de patiënten en het voortbestaan van de huisarts met eigen praktijk, vroegen zij zich af.

Voor het eerste deel van de serie verhalen die ze voor de Groene Amsterdammer schreven, brachten de onderzoeksjournalisten in kaart welke bureaus er actief zijn in de huisartsenzorg. Daarbij stuitten zij op Co-Med, een van oorsprong Limburgse keten die in de Kop van Noord-Holland drie praktijken opkocht. Helaas kon Co-Med niet voldoende huisartsen vinden om de praktijk te bemensen, waardoor patiënten alleen op donderdag en vrijdag bij een arts terecht konden. Het artikel laat zien dat dit scenario op korte termijn zich binnenkort ook in andere regio’s zal voordoen.

In het tweede deel gingen Menkhorst en Spijkerman op zoek naar de oorzaken van het huisartsentekort. Zij enquêteerden 600 huisartsen. Jonge huisartsen blijken niet meer te kiezen voor een eigen praktijk vanwege de te zware verantwoordelijkheden, de hoge werkdruk en gunstige tarieven voor zzp-artsen

Uit de enquête kwam ook dat zeventig procent van de respondenten zich zorgen maakt over tuchtzaken. Zij voelen zich vogelvrij. Niet ten onrechte, blijkt uit het slotdeel van de serie. Uit een analyse van 285 zaken die in 2021 speelden, blijkt dat het Medisch Tuchtcollege steeds strenger straft. Het aantal berispingen en schorsingen nam in veertien jaar met respectievelijk zeventig en negentig procent toe. Wie wil er onder deze omstandigheden nog huisarts worden?

Gerelateerde artikelen

Moeten de nazaten van tot slaaf gemaakten worden gecompenseerd door de Nederlandse overheid? Net als de slavenhouders bij de afschaffing van de slavernij? Carola Houtekamer en Winny de Jong rekenden uit hoeveel geld de duizenden slaveneigenaren en eigenaren van de plantages in Suriname en de Nederlandse Antillen kregen. Ook onderzochten ze hoe dit proces verliep.

‘Help het kapitaal neemt ons over’, laat zien hoe het grote geld grip krijgt op belangrijke onderdelen van de samenleving: de zorg, het onderwijs, de kinderopvang, de volkshuisvesting. Dit grote geld komt van investeerders die buiten de aandelenbeurs om participeren, beursgenoteerde bedrijven, durfinvesteerders en speculanten. Soms kopen ze hele instellingen op, soms hebben ze controle over essentiële bedrijfsonderdelen zoals personeel, lesmateriaal of bouwgrond.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk