De uitgebreide reconstructie van de crisis die NRC-redacteur Marc Hijink maakte, vertelt van binnenuit hoe geopolitieke druk en interne conflicten Nexperia aan het wankelen brachten. Hijink volgde het Nijmeegse bedrijf al anderhalf jaar toen de crisis uitbrak die de wereld zou leren dat de simpele chips die in Dongguan met miljarden van de band rollen, net zo onmisbaar zijn als zeldzame aardmetalen.
Aanleiding voor zijn onderzoek was een gesprek met de Nederlandse bedrijfstop die onder druk van het ministerie van Economische Zaken bezig was de bedrijfsstructuur aan te passen zodat het door de Amerikaanse overheid niet langer als ‘eng Chinees’ bedrijf gezien zou worden. Maar toen het Chinese moederbedrijf Wingtech op de Amerikaanse zwarte lijst kwam, trok de Chinese eigenaar de teugels bij Nexperia juist aan. Daardoor kwam Wing in conflict met de Nederlandse bedrijfsleiding en dreigde hen te ontslaan, waardoor hij alleen aan het roer bij Nexperia zou komen. Het ministerie van Economische Zaken vreesde voor het weglekken van cruciale kennis en nam uit naam van de nationale veiligheid de zeggenschap bij het bedrijf over. Drie Nederlandse bestuurders betichttenWing bij de Ondernemingskamer van wanbestuur, waarop de rechter hem buitenspel zette. De juridische afwikkeling is nog in volle gang.
Anderhalf jaar onderzoek gaf Hijink een voorsprong bij de verslaggeving over de chipcrisis, maar voor de reconstructie die NRC eind december publiceerde was veel extra onderzoek nodig. Hijink had gesprekken met alle hoofdrolspelers, waaronder een interview met Zhang Xuezheng (Wing) eind mei 2025. Hij bezocht fabrieken en testcentra in Europa en China en het Wingtech-hoofdkantoor in Shanghai. Daarnaast sprak hij met beleidsmakers en diplomaten uit Nederland, de VS en China, Nexperia-klanten, (oud-)medewerkers en externe experts en kon hij verschillende relevante documenten inzien.
