De Loep, Longlist, Opsporend

Rabobank en de ontbossers

Het Financieele Dagblad
Jeroen Groot en Jasper Been
Longlist Redactie

Jeroen Groot en Jasper Been van Het Financieele Dagblad ontdekten dat Rabobank honderden leningen verstrekte aan Braziliaanse boeren die door de nationale milieuautoriteit zijn aangemerkt als illegale ontbossers. Dit terwijl de bank zegt een ‘nultolerantiebeleid’ tegen illegale ontbossing te hanteren. De journalisten vergeleken informatie over tienduizenden leningen aan Braziliaanse boeren met een register van milieuovertredingen van de federale milieuautoriteit Ibama en deden onderzoek ter plaatse. Rabobank ontkende niet de leningen te verstrekken, maar zei de Ibama bevindingen anders te waarderen. Op individuele gevallen wilde de bank niet ingaan. De FD productie biedt overtuigende aanwijzingen voor een directe betrokkenheid van Rabobank bij illegale ontbossers.

Het FD deed uitgebreid data-onderzoek in samenwerking met de Braziliaanse ngo Repórter Brasil. Uit gegevens van de Braziliaanse ontwikkelingsbank BNDES die boeren geld leende en daarbij gebruik maakte van de expertise van de Rabobank, bleek dat ruim driehonderd Braziliaanse boeren die een embargo kregen opgelegd om illegale ontbossing, toch een lening kregen. Rabobank is verantwoordelijk voor de selectie van deze klanten. Ook het risico op wanbetaling is voor Rabobank, net als de winst die er met de leningen wordt gemaakt. Rabobank zei wel onderzoek te doen naar zulke klanten, maar het embargo te beschouwen als een verdenking en niet als reden om klanten te weigeren of er afscheid van te nemen.

Steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten maakte een bezoek aan Brazilië mogelijk om ter plaatse de activiteiten van twee boeren vast te stellen. Het verhaal werd hierdoor een combinatie van reportage en dataonderzoek. De graphics van de webspecial laten zien wat er is gevonden en in welke context de bevindingen moeten worden gezien.

Gerelateerde artikelen

Door diverse beleidswijzigingen werd het energielabel in korte tijd een van de belangrijkste eigenschappen van een woning. Een ‘groener’ energielabel kan de prijs van een huis en huurinkomsten met tienduizenden euro’s opschroeven. Daar wordt door energielabelaars en vastgoedpartijen gretig op ingespeeld, blijkt uit onderzoek van het FD. Tienduizenden labels vallen op dubieuze wijze nét in een groenere labelletter.

In plaats van ongedocumenteerde werknemers tegen uitbuiting te beschermen, werkt de Arbeidsinspectie mee aan hun uitzetting. De inspectie werkt daarvoor intensief samen met de Vreemdelingenpolitie. Niet alleen gaan ze samen op controle, ook doet de Arbeidsinspectie – als inspecteurs een ongedocumenteerde werknemer tegenkomen – regelmatig zogenoemde ‘collegiale meldingen’ bij de Vreemdelingenpolitie.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk