De Loep, Longlist, Opsporend

De geheime afspraken van Bpost & Co

De Tijd
Piet Depuydt en Nicolas Keszei
Ordners

Piet Depuydt en Nicolas Keszei van De Tijd brachten als eerste het nieuws dat er illegale afspraken waren gemaakt tussen de krantendistribiteurs Bpost, PPP en de uitgevers DPG Media en Mediahuis. Uit een reconstructie in drie achtergrondverhalen blijkt hoe Bpost alles in het werk stelde om het felbegeerde krantencontract binnen te halen. De overheid subsidieert de bezorging van karanten met 170 miljoen euro per jaar. Het nieuws beheerste wekenlang de actualiteit. Het zorgde ervoor dat de mededingingsautoriteit en het parket een onderzoek opstartten. Het bracht ook een politieke discussie op gang over het nut en de hoogte van de subsidie die elk jaar wordt toegekend voor de verdeling van kranten en magazines.

Het contract over de verdeling van kranten in België was al jaren de inzet van een verhitte strijd tussen voor- en tegenstanders. Eind 2022 barstte de bom toen de Belgische Mededingingsautoriteit (BMA) bekendmaakte dat een onderzoek loopt naar mogelijke illegale afspraken bij de toekenning van de krantenconcessie. Een maand later werden Bpost-CEO Dirk Tirez en twee medewerkers ontslagen omdat er volgens het beursgenoteerde overheidsbedrijf aanwijzingen waren van onregelmatigheden rond het contract.

De journalisten konden beschikken over interne bronnen die bereid waren vertrouwelijke informatie te delen. Deze informatie werd uitvoerig gekruist met gegevens uit publiek beschikbare bronnen zoals jaarrekeningen en documenten, verslagen of rapporten van overheidsinstellingen. Zo kon er een gedetailleerde tijdlijn worden samengesteld.

Gerelateerde artikelen

Heineken beloofde kort na de Russische invasie van Oekraïne weg te gaan uit Rusland. De verhalen van FTM onthullen dat de bierbrouwer niet alleen stug door bleef brouwen, maar dat het bedrijf in Rusland sinds het begin van de oorlog 61 nieuwe producten heeft gelanceerd, de productie opschroefde en extra personeel aannam. Heineken dook in het gat dat merken die wel waren vertrokken, zoals Guinness en Coca Cola, achterlieten.

Uit dit onderzoek van Zembla blijkt dat de toelating van bestrijdingsmiddelen in de bollenteelt tekortschiet. De toelatingsautoriteit Ctgb heeft namelijk de risico’s van bestrijdingsmiddelen heeft verzwegen. In 2015 ontdekt het instituut tijdens een steekproef normoverschrijdingen bij een zevental middelen. Deze risico’s, met name voor kinderen, werden destijds niet met de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu gedeeld. De Tweede Kamer kreeg over de steekproef te horen dat ‘alle toegelaten middelen veilig bleken te zijn’. Ook probeerde het Ctgb een cruciaal rapport van het RIVM, met daarin de resultaten van het zogeheten Onderzoek Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden (OBO), af te zwakken.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk