De Loep, Longlist

Macht misbruikt

Pano (VRT)
Stefaan Meerbergen, Emilie Légère, Laura Niclaes en Fabian Lefevere
Camera

“Macht misbruikt” gaat over het mechanisme van machtsmisbruik. Daarvoor onderzoeken de journalisten getuigenissen over twee professoren aan de twee grootste Vlaamse universiteiten: de Universiteit Gent en de Katholieke Universiteit Leuven.

Naar aanleiding van een tip onderzoekt Pano machtmisbruik: pesterijen, onder druk zetten, dreigen met intrekken van financiering, ongepast gedrag, publicatiedruk, manipulatie van onderzoeksresultaten.

Pano constateert dat er eerder meldingen zijn gedaan en zoeken en vinden zeker 40 getuigen die hun verhaal doen. De getuigenissen bevestigen vaak onafhankelijk van elkaar het onaanvaardbare gedrag van de beide professoren. Uit de getuigenissen blijkt de impact van het grensoverschrijdend gedrag: sommige slachtoffers hebben zelfs hun academische carrière stopgezet. Ook wordt blootgelegd dat het systeem van aangifte onveiligheid creëert en zelden leidt tot sancties of maatregelen tegen de beschuldigden. De publicatie onderzoekt ook, door deskundigen te raadplegen, wat het psychologisch effect is van pestgedrag en jaren onder druk staan.

Dankzij inzage in onderling mailverkeer van vertrouwenspersonen kunnen de journalisten een tijdlijn opstellen van de vroegste klachten tot aan de huidige getuigenissen. Pano toont aan dat ombudsdiensten of vertrouwenspersonen vaak niet kunnen helpen omdat die instanties meestal aan de universiteiten zelf verbonden zijn.

De betrokken professoren werden in de nasleep van de reportage geschorst. Er kwam ook een extern tuchtorgaan aan de universiteiten. Dat orgaan moet vermijden dat interne procedures in de toekomst op niets uitdraaien.

Gerelateerde artikelen

Heineken beloofde kort na de Russische invasie van Oekraïne weg te gaan uit Rusland. De verhalen van FTM onthullen dat de bierbrouwer niet alleen stug door bleef brouwen, maar dat het bedrijf in Rusland sinds het begin van de oorlog 61 nieuwe producten heeft gelanceerd, de productie opschroefde en extra personeel aannam. Heineken dook in het gat dat merken die wel waren vertrokken, zoals Guinness en Coca Cola, achterlieten.

Uit dit onderzoek van Zembla blijkt dat de toelating van bestrijdingsmiddelen in de bollenteelt tekortschiet. De toelatingsautoriteit Ctgb heeft namelijk de risico’s van bestrijdingsmiddelen heeft verzwegen. In 2015 ontdekt het instituut tijdens een steekproef normoverschrijdingen bij een zevental middelen. Deze risico’s, met name voor kinderen, werden destijds niet met de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu gedeeld. De Tweede Kamer kreeg over de steekproef te horen dat ‘alle toegelaten middelen veilig bleken te zijn’. Ook probeerde het Ctgb een cruciaal rapport van het RIVM, met daarin de resultaten van het zogeheten Onderzoek Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden (OBO), af te zwakken.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk