Controlerend, De Loep, Longlist

Genomineerd: Wij waren hun enige hoop –  Hoe Mayday Rescue werd verraden

De Groene Amsterdammer
Tjitske Lingsma en Minka Nijhuis
Kranten Two-tone

In 2020 werd Mayday Rescue in Amsterdam failliet verklaard. Deze stichting verzorgde materieel, trainingen en fondsenwerving voor Syrische hulpverleners: de Witte Helmen.  Minke Nijhuis en Tjitske Lingsma zochten uit welke rol Nederland speelde bij de ondergang van het succesvolle Mayday.

Tussen 2014 en 2020 ging er ruim 120 miljoen euro van donorlanden via Mayday naar de Witte Helmen, reddingswerkers in Syrië, twee keer genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede. Nederland doneerde van 2015 tot eind 2018 in totaal 12,5 miljoen euro. Die hulp werd stop gezet omdat het kabinet geen positief resultaat meer verwachtte van de ‘stabilisatiesteun’ aan de Syrische oppositie.

Volgens de journalisten speelde bij dit besluit ook een Russisch-Syrische desinformatiecampagne een rol. Zo stelden Kamerleden Pieter Omtzigt en Martijn van Helvert vragen over de steun aan de Witte Helmen. Ze verwezen daarbij naar een artikel van Vanessa Beeley – blogger en pro-Palestina-activist – over ‘terroristische activiteiten’ van de hulporganisatie.

Verder onderzocht De Groene Amsterdammer de rol van de Nederlandse chief financial officer Johan Eleveld. Hij bleek als bestuurder betrokken bij drie faillissementen, een aspect wat niet eerder was belicht. Eleveld bleef zichzelf salaris uitkeren, toen veel medewerkers dat niet meer kregen en leende geld wat niet werd terugbetaald. De journalisten stond hij alleen off-the-record te woord.

Het onderzoeksverhaal is gebaseerd op maandenlange research van Wob-documenten, rechtbank- en faillissementsverslagen, Kamerstukken en publicaties in binnen- en buitenlandse media. Gesproken werd o.a. met Syrië-deskundigen, oud-medewerkers en bestuurders van Mayday Rescue en de Witte Helmen en de curator.

Gerelateerde artikelen

Heineken beloofde kort na de Russische invasie van Oekraïne weg te gaan uit Rusland. De verhalen van FTM onthullen dat de bierbrouwer niet alleen stug door bleef brouwen, maar dat het bedrijf in Rusland sinds het begin van de oorlog 61 nieuwe producten heeft gelanceerd, de productie opschroefde en extra personeel aannam. Heineken dook in het gat dat merken die wel waren vertrokken, zoals Guinness en Coca Cola, achterlieten.

Uit dit onderzoek van Zembla blijkt dat de toelating van bestrijdingsmiddelen in de bollenteelt tekortschiet. De toelatingsautoriteit Ctgb heeft namelijk de risico’s van bestrijdingsmiddelen heeft verzwegen. In 2015 ontdekt het instituut tijdens een steekproef normoverschrijdingen bij een zevental middelen. Deze risico’s, met name voor kinderen, werden destijds niet met de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu gedeeld. De Tweede Kamer kreeg over de steekproef te horen dat ‘alle toegelaten middelen veilig bleken te zijn’. Ook probeerde het Ctgb een cruciaal rapport van het RIVM, met daarin de resultaten van het zogeheten Onderzoek Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden (OBO), af te zwakken.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk