Controlerend, De Loep, Longlist

Sluiproute Brussel – De Europese lobby voor de bv Nederland

Boek bij Ambo Anthos
Lise Witteman
sharon-mccutcheon-tn57JI3CewI-unsplash

Het wemelt in Brussel van de lobbyisten die amper in de gaten worden gehouden, blijkt uit het boek Sluiproute Brussel van Follow the Money-correspondent Lise Witteman.

Wat gebeurt er achter gesloten deuren als onze bewindslieden naar Brussel afreizen? Zijn ze bij thuiskomst wel eerlijk over de belangen die zij er behartigen en de akkoorden die ze sluiten met hun collega’s? Aan de hand van zeven lobbyverhalen toont Lise Witteman aan dat de kabinetten Rutte I, II en III vaak een loopje namen met de transparantie. Van de herintroductie van omstreden beleggingsproducten, halve waarheden over dierenwelzijnstandaarden tot belangenverstrengeling rond wapensubsidies en achterkamertjespolitiek met fossiele grootmachten.

Lise Witteman liep als politiek verslaggever jarenlang rond op het Binnenhof. In 2018 vestigde ze zich als freelance journalist in Brussel om voor Follow the Money en De Groene Amsterdammer verhalen te schrijven over de Europese politiek achter de abstracte beleidsnota’s en lege vergezichten.

In Den Haag leunde ze vaak op bronnen die een verslaggever meeslepen in hun narratief. In Brussel gooide ze het over een andere boeg en worstelde ze zich door de enorme hoeveelheden openbare informatie. Ze maakte tijdlijnen, identificeerde de belangrijkste spelers en onderzocht welke verborgen belangen een rol speelden bij de besluitvorming. Pas als ze een onderwerp tot in de haarvaten kende, ging ze met de spelers praten om de ontbrekende schakels in de tijdlijnen in te vullen.

Daarmee toonde ze aan dat de beruchte Rutte-doctrine ook op Europees niveau doorwerkt: de Tweede Kamer en het grote publiek moesten vaak in het duister tasten, terwijl het Nederlandse bedrijfsleven wel goed werd geïnformeerd.

Gerelateerde artikelen

Heineken beloofde kort na de Russische invasie van Oekraïne weg te gaan uit Rusland. De verhalen van FTM onthullen dat de bierbrouwer niet alleen stug door bleef brouwen, maar dat het bedrijf in Rusland sinds het begin van de oorlog 61 nieuwe producten heeft gelanceerd, de productie opschroefde en extra personeel aannam. Heineken dook in het gat dat merken die wel waren vertrokken, zoals Guinness en Coca Cola, achterlieten.

Uit dit onderzoek van Zembla blijkt dat de toelating van bestrijdingsmiddelen in de bollenteelt tekortschiet. De toelatingsautoriteit Ctgb heeft namelijk de risico’s van bestrijdingsmiddelen heeft verzwegen. In 2015 ontdekt het instituut tijdens een steekproef normoverschrijdingen bij een zevental middelen. Deze risico’s, met name voor kinderen, werden destijds niet met de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu gedeeld. De Tweede Kamer kreeg over de steekproef te horen dat ‘alle toegelaten middelen veilig bleken te zijn’. Ook probeerde het Ctgb een cruciaal rapport van het RIVM, met daarin de resultaten van het zogeheten Onderzoek Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden (OBO), af te zwakken.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk