Controlerend, De Loep, Longlist

Hoe de compensatieregeling van de toeslagenaffaire gierend uit de hand loopt

De Correspondent
Jesse Frederik
Podcast

Zelfs als ze maar een klein foutje hadden gemaakt, moesten ouders hun hele kinderopvangtoeslag terugbetalen. Jesse Frederik van De Correspondent toont aan dat de slinger inmiddels volledig naar de andere kant is uitgeslagen. Iedereen heeft recht op compensatie, ook als ze de boel aantoonbaar hebben bedonderd.

Daders zijn slachtoffers geworden. De Bulgaren die in 2013 groot in de media kwamen vanwege overduidelijke fraude met de kinderopvangtoeslag zijn inmiddels aangemerkt als slachtoffer van de heksenjacht van de Belastingdienst en ontvangen 30.000 euro compensatie. De kosten van de compensatieregeling lopen door het oprekken van de criteria inmiddels op tot 5,5 miljard euro, elf keer zoveel als oorspronkelijk begroot.

Frederiks boek ‘Zo hadden we het niet bedoeld’ waarin hij de toeslagenaffaire reconstrueert, verscheen begin vorig jaar. De Correspondent publiceerde het vervolg, Frederiks onderzoek naar de uit de hand gelopen compensatieregeling, in december.   

Jesse Frederik hanteerde de klassieke onderzoeksaanpak. Hij las alle beleidsstukken, nam   verslagen van Kamerdebatten door, bestudeerde brandbrieven van de Belastingdienst. Daaruit werd duidelijk dat het begrip ‘gedupeerde’ keer op keer is opgerekt. Daar moest onmin over zijn bij de Belastingdienst en het ministerie van Sociale Zaken, vermoedde Frederik al snel. Hij polste medewerkers van de Belastingdienst en het ministerie die bevestigden dat zijn vermoedens klopten en kreeg na veel aanhouden ambtenaren aan de praat die echt van de hoed en de rand weten. Met veel tijd en moeite wist hij deze publiciteitsmijdende personen ervan te overtuigen hem documenten te geven. Bijvoorbeeld een rapport van vertrouwenspersonen bij de Belastingdienst waarin staat dat meerdere medewerkers zich bij hen meldden met klachten over ‘overcompensatie’.

Gerelateerde artikelen

Heineken beloofde kort na de Russische invasie van Oekraïne weg te gaan uit Rusland. De verhalen van FTM onthullen dat de bierbrouwer niet alleen stug door bleef brouwen, maar dat het bedrijf in Rusland sinds het begin van de oorlog 61 nieuwe producten heeft gelanceerd, de productie opschroefde en extra personeel aannam. Heineken dook in het gat dat merken die wel waren vertrokken, zoals Guinness en Coca Cola, achterlieten.

Boeren registreren tienduizenden hectaren overheidsgrond als eigen landbouwgrond zonder toestemming van de eigenaar. Door deze ‘bermfraude’ kunnen ze meer Europese landbouwsubsidie aanvragen dan waar ze recht op hebben en kunnen ze jaarlijks tientallen kilo’s meer mest uitrijden. De negen (regionale) redacties die het onderzoek uitvoerden, ontdekten bovendien dat het ministerie van Landbouw al sinds 2018 wist dat de perceelfraude wijdverbreid is, maar daarover tegenover de Europese Commissie. Die is inmiddels een audit gestart naar misbruik van landbouwsubsidies in Nederland.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk