De Loep, Longlist, Opsporend

Genomineerd: Het Stofspoor

ZEMBLA (BNNVARA)
Roelof Bosma en Marco de Lange
Camera

In deze documentaire ‘Het Stofspoor’ onthult Zembla dat spoorwerkers al zeker tien jaar lang worden blootgesteld aan te hoge concentraties kankerverwekkend kwartsstof.

Experts noemen kwartsstof een sluipmoordenaar, omdat het diep in de longen kan doordringen en jaren later ernstige longziektes of longkanker kan veroorzaken. Het kwarts kan vrijkomen uit spoorballast: de laag stenen onder de spoorrails. Sommige spoorwerkers werken er dagelijks mee.

Aan de hand van meerdere vertrouwelijke rapporten ontdekte Zembla dat de spoorbranche al zeker tien jaar weet dat grenswaarden worden overschreden én dat spoorwerkers worden blootgesteld aan gevaarlijke gehaltes kwartsstof. Ook onthulden ze dat adviezen om een steen zonder of met minder kwarts te gebruiken worden genegeerd. Terwijl het wettelijk verplicht is een veiliger alternatief te kiezen.
Onderzoek op social media levert honderden beelden op van spoorwerkers die zonder bescherming in enorme wolken kwartsstof staan te werken.

Hiervoor is maandenlang uitgebreide beeldresearch gedaan: via sociale media hebben de redacteuren honderden foto’s en video’s van spoorwerkzaamheden verzameld en vervolgens geanalyseerd. De beelden zijn ook voorgelegd aan arbo-experts. Uit de vele beelden blijkt dat de veiligheidsmaatregelen tegen vrijkomen van kwartsstof slecht worden gevolgd.

Daarnaast hebben de journalisten veel vertrouwelijke stukken in handen gekregen, zoals: meetrapportages, beleidsdocumenten, expertanalyses en interne mails.

Geconfronteerd met de bewijzen geven ProRail en spooraannemers toe dat de veiligheidsregels niet zijn gevolgd. De Inspectie SZW, reageert geschokt en kondigt direct actie aan.

Gerelateerde artikelen

“Een ideale plek voor mensen die niet gevonden willen worden” gaat over de opkomst en ondergang van De Hertenwei, een familiecamping in de periferie van het Brabantse dorpje Lage Mierde. In de jaren zeventig en tachtig was De Hertenwei een populaire vakantiebestemming voor Nederlanders uit onder meer Rotterdam, wat de camping een “goudmijn” maakte voor de toenmalige eigenaren en ondernemers uit het dorp.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk