Nieuws

VVOJ: Rechter moet NOS-journalist vrijlaten

Screenshot 2019-10-24 at 21.27.02

NOS-verslaggever Robert Bas is op bevel van de rechter-commissaris in Rotterdam gegijzeld en komt pas vrij als hij getuigt in een strafzaak. Het brongeheim ligt onder vuur, zolang deze fout niet snel wordt hersteld.

Robert Bas is vandaag gegijzeld omdat hij weigert te getuigen in een lopende zaak rond een vergismoord in Berkel en Rodenrijs. Daar werd in 2014 ggz-directeur Rob Zweekhorst neergeschoten, omdat de schutter hem aanzag voor een vijand in het drugscircuit.

Gerechtigheid is belangrijk voor nabestaanden en samenleving, maar mag op de korte termijn niet ten koste gaan van journalistieke ethiek – waarvan het functioneren op de langere termijn cruciaal is voor democratie en rechtsstaat.

Beroepsethiek & Persvrijheid

Wat een collega nu overkomt is op twee manieren fout. Allereerst heeft het OM gesprekken tussen een journalist afgeluisterd en toegevoegd aan een strafdossier. Dat was al een eerste schending van het brongeheim dat journalisten zouden moeten genieten. Nóg kwalijker is het dat een rechter een collega-journalist opsluit om hem te dwingen mee te werken aan een onderzoek. Terwijl Bas zich heeft te houden aan beroepsethiek.

Bas heeft verklaard dat een getuigenis van hem, zijn bron mogelijk in gevaar brengt. Zelfs als de naam van deze bron al bekend is geldt dat een journalist alsnog de taak heeft de verkregen informatie te beschermen.

Voor onderzoeksjournalisten is brongeheim cruciaal. Onze beroepsgroep moet in vertrouwen kunnen werken zonder mogelijke spionage door het OM en al zeker niet gedwongen worden tot het blootgeven van reeds verkregen informatie in een strafonderzoek. Als dat gebeurt wordt een van de belangrijkste journalistieke wapens bot. Dan zullen bronnen huiverig worden om in de toekomst mee te werken en lopen de persvrijheid en de Nederlandse journalistiek zware schade op.

Laat Bas vrij

Vorig jaar is er een wet aangenomen die het journalistieke recht op bronbescherming beschermt en benadrukt. In het licht van deze toen zo goede stap is het besluit van de rechter extra wrang. Bas zocht naar informatie voor een journalistiek onderzoek zoals een goed collega dat doet – en wordt daar nu voor gestraft.

Bas heeft gezegd dat zijn gevangenschap niets zal wijzigen aan zijn opstelling en toont zich daarmee een principieel journalist. Zijn werkgever, de NOS, staat achter deze beslissing. Net als de VVOJ en al haar leden. Wij roepen de rechter op zijn besluit te herzien en om onze collega vrij te laten.

Dat is in het belang van iedereen.

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk