Nieuws

Sleepnetwet onder het vergrootglas

800px-Krabbenkutter_Ivonne_Pellworm_P5242390jm

In de aanloop naar het referendum op 21 maart over de nieuwe Wet inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv) geeft de website wiv-onderdeloep.nl achtergrondinformatie. Onderzoeksjournalist, VVOJ’er en mede-initiatiefnemer Wil van der Schans praat ons bij over de site en de gedachten erachter.

door WIL VAN DER SCHANS

Op 21 maart zijn niet alleen de gemeenteraadsverkiezingen, je kunt dan ook een stem uitbrengen voor of tegen de Wet informatie- en inlichtingendiensten (Wiv2017). Om iedereen de kans te geven  een feitelijke discussie te kunnen voeren, hebben Pim Peterse, Thecla Berghuis en ik een website gemaakt: Wiv-onderdeloep.nl. Doel is op basis van interviews met betrokkenen een beeld te geven van de werkwijze van de diensten.

In het kader van dit initiatief heb ik het essay  ‘Laat je niet meeslepen’ geschreven en maak ik aantal podcasts met actuele onderwerpen. Het essay presenteerden we donderdag 1 maart in boekvorm in Nieuwspoort. Het zal gratis worden verspreid via alle Nederlandse bibliotheken.

Het essay is in delen  gepubliceerd op de website wiv-onderdeloep.nl. Deze website, het kloppend hart van het project, wordt voortdurend actueel gehouden met eigen onderzoek.

Onderzoeksjournalisten Marco de Lange en Peter Mom buigen zich over de Regionale Inlichtingen Dienst (RID): hoe vindt democratische controle plaats op regionaal niveau, welke rol heeft de burgemeester bijvoorbeeld?

Studenten journalistiek van de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) zullen in de komende maanden voor Wiv-onderdeloep.nl ook onderzoek doen in de regio.

Wie controleert?

We doen dit om de discussie over de Wiv voor een zo breed mogelijke groep mensen toegankelijk te maken. Wat betekent bijvoorbeeld ‘onderzoeksopdrachtgerichte’ interceptie? Hoe wordt de controle op de diensten geregeld? Mogen agenten van de AIVD ook misdrijven begaan? Hoe opereert de Nederlandse inlichtingendienst in vergelijking met andere inlichtingendiensten in Europa?

We gaan op zoek naar de achtergronden van de wet, het werk van de inlichtingendiensten zelf, we onderzoeken welke keuzes ze maken, hoe effectief ze zijn en welke uitgangspunten ze hanteren.

We willen degelijke informatie geven over nut en noodzaak van inlichtingendiensten met voldoende aandacht voor democratische controle, mensenrechten en de aansturing van de diensten. Een begrip als nationale veiligheid: wat betekent dat eigenlijk? We geven dit vorm door interviews met deskundigen, betrokkenen, critici, politici en toezichthouders.

Wiv-onderdeloep wordt gefinancierd door de referendum-commissie en is een productie van Stichting Lokale Onderzoeksjournalistiek.

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk