Nieuws

OpenMedia onderzoekt invloed financiële druk

Adobe stock 138669709

‘Vergeet nepnieuws. Er is een groter gevaar dat de journalistiek ondermijnt: de invloed van het grote geld.’  Sombere woorden bij de lancering van een nieuw initiatief: OpenMedia. Het collectief onderzoekt in 47 Europese landen welke druk commerciële eigenaren van media en grote adverteerders uitoefenen op redacties en individuele journalisten.

OpenMedia presenteert zich op het platform OpenDemocracy onder de noemer ‘Investigating press freedom’ en met de herhaalde oproep aan journalisten door heel Europa mee te werken aan een enquête naar de invloed van belangenverstrengeling en de toename van advertorials en branded content. Die enquête staat al sinds de zomer open, via OpenDemocracy. De reacties tot nu toe stemmen niet vrolijk.

Zelfcensuur

‘De resultaten wijzen erop dat de farmaceutische industrie, bouwbedrijven, IT-bedrijven en energiegiganten grote invloed uitoefenen op het nieuws,’ schrijft May Fitzgerald, hoofdredacteur van OpenDemocracy en één van de initiatiefnemers van OpenMedia. ‘Deelnemers aan de enquête maken melding van zelfcensuur, of expliciete verzoeken om een grote adverteerder journalistiek met rust te laten. In veel landen geven journalisten aan dat politieke en commerciële belangen beïnvloeden wat wel en niet gepubliceerd wordt.’

‘Giftige dynamiek’

OpenMedia benadrukt dat deze financiële druk vooral een bedreiging vormt voor onderzoeksjournalistiek. Fitzgerald: ‘Met het instorten van het verdienmodel van traditionele media is de druk om te buigen voor adverteerders en media-eigenaren uit de zakenwereld dramatisch toegenomen. Deze giftige machtsdynamiek kan journalistiek onderzoek naar banken, de farmaceutische, landbouw- en fossiele brandstofindustrieën en nog veel meer tegehouden.’

Op de webpagina’s van OpenMedia worden diverse voorbeelden gegeven, onder meer in verhalen van de andere twee initiatiefnemers, datajournalist en -trainer Crina Boros en James Cusick, voormalige politiek correpondent van The Independent. OpenMedia werkt samen met Index on Censorship, King’s College London en de Europese Federatie van Journalisten.

Voor wie de enquête nog niet heeft ingevuld: hier is de Nederlandstalige versie te vinden.

 

 

 

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk