Nieuws, vvoj2016

#VVOJ16: (nog) harder lopen

Tom Cochez spreekt keynote uit bij #VVOJ16.

Het gaat goed met de onderzoeksjournalistiek, maar de beroepsgroep heeft ook hulp nodig. En we moeten zelf harder lopen om de digitale wedloop te winnen. Dat was de teneur van de opening van de VVOJ Conferentie Onderzoeksjournalistiek 2016, vrijdag 18 november in de Universiteitshal in Leuven.

door HANNE COKELAERE

Zoals het goede journalisten betaamt, schuifelen ze vrijdagochtend tijdens het laatste kwartier van de registratieperiode allemaal binnen. Het is die delicate balans tussen jarenlange ervaring met deadlines en de liefde voor cafeïne – de groten van de onderzoeksjournalistiek en het jong geweld delen meer dan de passie voor hun job.

Het gaat de onderzoeksjournalistiek voor de wind. VVOJ-directeur Tanja van Bergen somt op: een Oscar voor Spotlight, miljoenenwinst voor de Nederlandse schatkist dankzij journalistiek onderzoek en de ongeëvenaarde, wereldwijde impact van de Panama Papers.

Maar ook: Trump, Aleppo, de Brexit-campagne, wijdverspreide corruptie en georganiseerde doping, pogingen om de kwetsbaardere journalist te intimideren en een nieuwswedloop die afleidt van de ‘core business’: controle van de macht. En erbovenop een genadeloze technologische wedloop, die nog veel, veel meer inspanningen vraagt.

Het internet biedt veel – soms meer dan een journalist aankan. Tom Cochez, die samen met zijn Apachecollega Karl van den Broeck het eerste VVOJ Essay schreef, noemt het ‘een Sjakie-en-de-chocoladefabrieksgevoel’, dat ten koste kan gaan van je verhaal. Het succes van de Panama Papers heeft echter bewezen dat schaalvergroting en complexiteit geen probleem hoeven te vormen voor de journalistiek. Hoe groter de uitdaging, hoe groter ook de impact.

Maar de journalistiek is niet de enige die de technologische wateren test. De digitale vooruitgang is niets minder dan een digitale wedloop. Bedrijven, inlichtingen- en regeringsdiensten lopen mee en tot nog toe lopen zij sneller. Dat is de ‘wake-up call’ van Mar Cabra, hoofd Data & Research van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), die ons waarschuwt dat we die strijd aan het verliezen zijn. ‘Hebben jullie al een veilig platform om documenten te lekken?’ vraagt Cabra de zaal. Een datateam dan? Doen jullie wel aan encryptie? ‘En zijn jullie documenten al doorzoekbaar op dezelfde plek?’

Niet? Dan weten we wat te doen. Want dat is nog maar het begin.

 

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk