Conferentie, Nieuws, vvoj2015

#VVOJ15: Op zoek naar het tweede verhaal

Interviewtraining door Evert de Vos (links) en Luuk Sengers (niet op deze foto

Achter het door de geïnterviewde voorbereide eerste antwoord op jouw vragen schuilt vaak nog een ander verhaal. Maar hoe krijg je iemand zo ver jou te vertellen hoe het écht zit? De technieken komen op de VVOJ Conferentie langs in de workshop Het Tweede Verhaal.

door Yanaika Holst

Evert de Vos (redactiechef De Groene Amsterdammer en voorzitter van de VVOJ) en Luuk Sengers (freelance onderzoeksjournalist) delen hun interviewtrucs met ongeveer veertig deelnemers in het Nationaal Archief. De Vos opent de workshop met een uitleg van de titel: “De geïnterviewde weet waar je het over wil hebben, dus die heeft vaak al een verhaal voorbereid. Dat is saai. Het wordt pas echt een gesprek als iemand moet gaan nadenken over zijn antwoorden.”

Volgens De Vos en Sengers zijn er allerlei trucs om zo snel mogelijk van standaardzinnen af te komen. Zo is doorvragen op emotie een slimme manier om achter dingen te komen die de geïnterviewde zelf eigenlijk al was vergeten. “Dat opent een klepje in het geheugen”, aldus De Vos. De gouden tip is volgens het duo stilte. “Hou je mond en kijk vriendelijk of begripvol. De geïnterviewde zal dan denken dat-ie niet genoeg gezegd heeft. Dan gaat hij nadenken en door met vertellen.”

In totaal somt De Vos vijftien praktische tips op, die vervolgens in een rollenspel geoefend worden. Drie deelnemers interviewen elk één van de instructeurs, terwijl de rest van de groep meekijkt en feedback geeft. Het resultaat is een interessante discussie over interviewtechnieken.

Benieuwd naar alle tips van De Vos en Sengers? Dit zijn de 15 beknopte, maar belangrijke trucs om te onthouden:

  1. Begin met een open vraag
  2. Ga met doorvragen door het jargon heen
  3. Vraag door op emotie
  4. Stel een samenvattende vraag voor verduidelijking
  5. Zwijgen is goud waard
  6. Schep een tegenstelling
  7. Probeer het eens met een fictieve situatie
  8. Ga samen terug naar een moment, vraag naar beeld
  9. Doe je dommer voor dan je bent
  10. Pronk met je gedegen voorbereiding
  11. Denk aan de valreepvraag van inspecteur Columbo
  12. Pieken aan het eind
  13. Metacommunicatie: benoem het als het interview niet goed loopt
  14. Hou de lijn open
  15. Let op lichaamstaal – vergeet niet te spiegelen

Was u niet bij de workshop aanwezig maar wilt u wel meer weten over bovenstaande interviewtrucs? Vanaf 17 februari geven Luuk Sengers en Evert de Vos een vijfweekse interviewtraining in Amsterdam. Meer informatie over die cursus is hier te vinden.

Op de foto: Evert de Vos (links) in een rollenspel met een van de deelnemers aan de trainig Het Tweede Verhaal. Foto Jules Ruijs

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk