Nieuws, vvoj2015

#VVOJ15: Keynote Cathrine Gyldensted

IMG_0165

KEYNOTE 1  De eerste keynote speech op de VVOJ Conferentie 2015 komt van de Deense Cathrine Gyldensted, voorvechtster van constructieve journalistiek. Journalisten zijn meer dan spiegelaars van de wereld, ze beïnvloeden deze ook, meent Gyldensted. “We houden graag iedereen verantwoordelijk, maar  maar wij zijn dat zelf ook.”

door Gidi Pols

Journalisten kunnen een debat op een opbouwde manier ondersteunen. Als voorbeeld geeft Gyldensted een verhaal dat ze maakte voor de radio in haar tijd als correspondent in de Verenigde Staten. Het moest gaan over de gevolgen van groeiende werkeloosheid.

In plaats van de geïnterviewde vrouw als slachtoffer van de economische malaise te portretteren besloot Gyldensted haar vragen wat zij leerde van haar situatie. Het leverde een verhaal op dat het slachtofferframe doorbrak. Gyldensted kreeg meer reacties dan normaal van luisteraars. Ze vonden het inspirerend en het had hen aan het denken gezet.

Gyldensted haalt een paar wetenschappelijke onderzoeken aan die haar verhaal ondersteunen. Zo stoot verdriet mensen af. Focussen op verdriet in verhalen kan dus een averechts effect hebben. Berichten met een ‘silver lining’ blijven beter hangen, dus van negatief nieuws waar toch een element van hoop in zit,  onthoudt het publiek meer. En dan blijken oplossingsgerichte berichten ook nog eens een oplossingsgericht publiek debat te stimuleren.

Het is ook goed om ander soort vragen te stellen, betoogt Gyldensted. Nu stellen journalisten meestal vragen over het verleden en het heden aan politici, terwijl het publiek vaak vragen over de toekomst wil stellen. Het zou dus goed zijn als er bijvoorbeeld een politiek programma komt dat zich richt op de toekomst, naast politieke programma’s die controleren of politici hun eerder gedane uitspraken na komen.

De opbouwende manier van journalistiek is mogelijk. Gyldensted noemt de Zweedse Ingrid Thörnqvist, de Zuid-Afrikaanse Paddi Clay  en de ons welbekende Rob Wijnberg van De Correspondent als voorbeelden van mensen die kritisch en opbouwend tegelijk zijn. Gyldensteds landgenoot Asbjorn With won zelfs de meest prestigieuze journalistieke prijs van Denemarken voor zijn constructive journalism project.

Na afloop van de keynote krijgt het publiek in de zaal het verzoek vragen te formuleren die zij graag gesteld zouden zien in het openbare interview met Gyldensted, later deze dag. De vragen worden gescoord op hun bruikbaarheid en vervolgens als papieren vliegtuigje naar Gyldensted op het podium gemikt. Dat levert tien minuten vrolijke chaos op en complete zwerm vliegtuigjes met vragen erop.

Lees ook het stuk van de Correspondent over Cathrine Gyldensteds boek From Mirrors to Movers.

Op de foto: Cathrine Gyldensted neemt de eerste van een zwerm aan papieren vliegtuigjes met vragen erop in ontvangst. Rechts Ger Casparie, die dit intermezzo leidde.

Foto: Paul Schram

Gerelateerde artikelen

Driekwart van de Woo-verzoeken (verzoek om openbaarmaking van documenten op grond van de Wet open overheid) die bij de ministeries in behandeling zijn, bevindt zich ver over de wettelijke termijnen. Van de 759 verzoeken die medio juni bij de ministeries lagen, waren er 575 al (veel) langer dan zes weken binnen. Zes weken is de termijn waarbinnen een besluit moet worden genomen over een Woo-verzoek. Tot 1 mei heetten deze aanvragen nog Wob-verzoeken.

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk