De VVOJ heeft zondag 4 mei in Den Haag een krans gelegd bij het monument voor journalisten die in de Tweede Wereldoorlog door de bezetter zijn vermoord. De vereniging was één van zes journalistieke organisaties die hun eer betoonden bij een plaquette aan de muur van perscentrum Nieuwspoort.
Het waren niet alleen journalisten die in de bezettingsjaren hun leven waagden voor het vrije woord, memoreerde de vice-voorzitter van Nieuwspoort, Jos Heymans, in een toespraak. Hun artikelen waren nooit gelezen zonder de hulp van zetters, drukkers en gewone burgers die de vlugschriften en kranten verspreidden. “De koeriers, lopend, per fiets of per trein, liepen voortdurend het risico aangehouden te worden. Een koerierster, met de trein op weg naar Breda, raakte twee koffers met het nieuwste nummer kwijt, toen zij veiligheidshalve in een andere coupe was gaan zitten dan waar ze de koffers had gezet. Later bleek dat de exemplaren toch in Brabant waren verspreid.”
Tienduizenden Nederlanders hebben in de oorlog illegale kranten verspreid, aldus Heymans. Vooral vrouwen. Het illegale blad Ons Volk schreef in maart 1944 een ode aan deze koeriersters: Van meisjes zijn er maar drie soorten: / Een slentert langs kazernepoorten, / Een tweede werkt de man uit ’t land, / Een derde gaf u deze krant.
De Nationale Kinderombudsman, Marc Dullaert, riep in zijn herdenkingsrede politici en journalisten op om de ethische aspecten van nieuwe wetgeving te bewaken. “Alle besluiten en wetten van nu”, zei hij, “hebben implicaties voor volgende generaties en reiken verder dan een kabinetsperiode. Daartoe moeten we ook ruimte durven maken om naar de stemmen van de aankomende generatie daadwerkelijk te willen luisteren en niet alleen uit lippendienst.”
Kinderen en jongeren, besloot hij, hebben in het verleden en heden vaak blijk gegeven van een sterk innerlijk moreel kompas. “Anne Frank zou in onze tijd de Internationale Kindervredesprijs hebben gekregen,net als nu Malala uit Pakistan.”
Beide redes zijn hier terug te lezen.
Fotobijschrift: Marga Froon en Luuk Sengers leggen een krans namens bestuur en leden van de VVOJ. (Foto: Marion Claessens)
