Conferentie

VVOJ2012 verslag: Working with data (part II)

Datum: Vrijdag 16 november 2012
Tijd: 14:15-15:00 uur
Sprekers: Maarten Lambrechts en Arlen Poort
Aantal deelnemers: 25

Verslag: Michaël Aussems en Isabelle Gheldolf

Maarten Lambrechts en Arlen Poort beantwoordden in hun workshop heel wat vragen over de praktische kant van datajournalistiek in België en Nederland. Aan tips en tricks geen gebrek, zowel een nieuwkomer als ervaren rotten konden er wat van opsteken. Vier belangrijke tips voor wie een succesvol datajournalist wil worden.

Tip 1: gebruik bestaande databases voor nieuwe doeleinden
De overheid stelt een heleboel databases ter beschikking via het web maar ook via commerciële instanties. De kans dat iemand een gegevensbestand bijhoudt dat een exact antwoord op jouw vraag geeft, is echter klein. Een database wordt opgesteld met een bepaald doel, maar ze kan ook voor andere doeleinden gebruikt worden. Supermarkten als Albert Heijn en Delhaize bijvoorbeeld hebben al hun producten online staan. Door deze pagina’s te scrapen kan je de supermarktoorlog volgen.

Tip 2: Webscrapen!
Webscrapen is een techniek om op een geautomatiseerde wijze informatie van het web te halen. Stel dat je de prijsevolutie in de huizenmarkt wil nagaan: de website funda.nl verstrekt actuele gegevens over de prijs van huizen, maar je kan slechts zoeken op provincie en er verschijnen maximaal vijftien resultaten per pagina. Onbegonnen werk om zo wekelijks voor alle provincies de honderden webpagina’s te doorlopen.

Een webscraper biedt de oplossing. Zo’n zelfgeschreven programmaatje verzamelt de gegevens die je wil volledig automatisch. Helaas zit er een addertje onder het gras: wie een webscraper wil maken moet een beetje kunnen programmeren. “Helemaal niet zo moeilijk”, aldus Poort, “en meer dan de moeite waard.” Geïnteresseerden kunnen alvast kennis vergaren via scraperwiki.com

Tip 3: Combineer gegevensbestanden
Eén database is goed, twee is beter. Een reeks gegevens van het KMI kan interessant zijn om bijvoorbeeld te onderzoeken of bepaalde maanden droger waren dan anderen. Een ander gegevensbestand kan informatie bevatten over het aantal verkeersdoden per dag, inclusief de betrokken voortuigen. Leg die twee databases naast elkaar en er gaat een hele nieuwe wereld open. Wat is het verband tussen slecht weer en ongevallen? Sterven er meer motorrijders op de eerste dag mooi weer na een koude winter?

Tip 4: Invalshoeken
Via twee invalshoeken kan je aan datajournalistiek doen. Enerzijds kan je bezig zijn met een concreet onderzoek en daar relevante gegevens over zoeken. Anderzijds kan je vertrekken van beschikbare databases. Die bestanden onderzoek je om tot een verhaal te komen.
Michaël Aussems en Isabelle Gheldolf

Gerelateerde artikelen

Driekwart van de Woo-verzoeken (verzoek om openbaarmaking van documenten op grond van de Wet open overheid) die bij de ministeries in behandeling zijn, bevindt zich ver over de wettelijke termijnen. Van de 759 verzoeken die medio juni bij de ministeries lagen, waren er 575 al (veel) langer dan zes weken binnen. Zes weken is de termijn waarbinnen een besluit moet worden genomen over een Woo-verzoek. Tot 1 mei heetten deze aanvragen nog Wob-verzoeken.

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk