Nieuws

Kranslegging bij Nieuwspoort

Tijdens de jaarlijkse herdenking van de gevallenen voor het vrije woord tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft de VVOJ op 4 mei als een van zeven journalistieke organisaties een krans gelegd bij Internationaal Perscentrum Nieuwspoort in Den Haag. Scheidend Tweede Kamervoorzitter Gerdi Verbeet sprak in haar herdenkingsrede over de opdracht die de hedendaagse journalistiek heeft meegekregen van de illegale pers: ‘De pers moet de macht (regering) en de controleurs van de macht (parlement) een spiegel voorhouden, zeker in tijden van lafheid en angst.’

Tekst: Margo Smit

Verbeet beschreef de rol van de illegale pers in de oorlog als ‘moeilijk te overschatten. De kern van het werk was verspreiding van het vrije woord. Maar ook van de idealen voor na de oorlog. Het bangelijk Nederland van voor de oorlog moest niet terugkomen. De illegale pers wilde daar zelf mede verantwoordelijkheid voor nemen.’

Ze breidde de trias politica uit tot de quadrias politica: wetgevende, uitvoerende, rechterlijke én journalistieke macht. ‘Een onafhankelijke pers is het hart van de openbaarheid zonder welke democratie niet kan functioneren. Een ding is belangrijker dan macht, en dat is controle van de macht. Ons democratisch stelsel vraagt onderhoud. De media moeten trots zijn op hun rol in de democratie. Dat zijn we aan de strijders van de illegale pers verschuldigd.’

De herdenking van de gevallenen voor het vrije woord wordt ieder jaar gehouden sinds de oprichting van Nieuwspoort, nu vijftig jaar geleden. Met een onderbreking tussen 1970 en 1984, ‘toen men dacht dat het wel genoeg was met herdenken,’ herinnerde Verbeet de ongeveer 150 bezoekers. Maar dankzij de inspanningen van Poorter van het eerste uur Herman Bleich kwam de herdenking terug.

Verbeet citeerde Bleich aan het slot van haar rede. ‘Herdenken krijgt pas diepere betekenis als er ook kracht, hoop en moed uit geput kan worden.’
De VVOJ, vertegenwoordigd in het bestuur van Nieuwspoort, legde dit jaar voor het eerst een krans.

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk