Nieuws

‘Heimelijke telefoonopnames worden strafbaar’

Heimelijk telefoongesprekken opnemen wordt strafbaar, als het aan demissionair minister Hirsch Ballin van Justitie ligt. Dat blijkt uit het wetsvoorstel Versterking bestrijding computercriminaliteit. Heimelijk tapen mag volgens de Memorie van Toelichting wel ‘in het uitzonderlijke geval dit noodzakelijk is om misstanden aan de kaak te stellen’. Tot 30 september kan iedereen via Internetconsultatie reageren op het wetsvoorstel.

De uitzonderingsalinea luidt voluit:
‘Van strafbaarheid is alleen sprake als het opnemen van de communicatie wederrechtelijk is. Daardoor ontbreekt de strafbaarheid in bijvoorbeeld het geval van toestemming van de deelnemers aan de communicatie, maar ook in gevallen waarin het zonder toestemming/medeweten van een van de deelnemers opnemen van de communicatie civielrechtelijk niet onrechtmatig is, bijvoorbeeld in het uitzonderlijke geval dit noodzakelijk is om misstanden aan de kaak te stellen en dit belang zwaarder weegt dan de belangen die zijn gemoeid met de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de deelnemers aan de communicatie.’
In (onderzoeks)journalistieke kringen is het heimelijk opnemen van telefoongesprekken niet ongebruikelijk voor eigen gebruik, als geheugensteun en als bewijs tegen aantijgingen en claims achteraf.
Vorig jaar ontstond ophef toen de Raad voor de Journalistiek een redacteur van NRC Handelsblad op de vingers tikte voor het heimelijk opnemen van een telefoongesprek, terwijl dat in een eerdere kwestie gedoogd werd. Toenmalig VVOJ-voorzitter Jeroen Trommelen wees er destijds op dat heimelijke telefoonopnames voor eigen gebruik wettelijk zijn toegestaan, mits je zelf deelnemer bent aan het gesprek. De Raad beloofde haar leidraad tegen het licht te houden.
In januari dit jaar organiseerde de VVOJ een VVOJ Café over het thema ‘Opnemen of afkeuren’.
Meer lezen:
Henk Blanken: Bedreigt Hirsch Ballin de persvrijheid – of juist niet?
Volkskrant: ‘Heimelijk tapen moet strafbaar worden’
Weblog NRC Handelsblad: Heimelijk opnemen en publiceren straks verboden, behalve voor journalisten
VVOJ-site: Online discussie over heimelijke telefoonopnamen

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk