Nieuws

Verslag VVOJ Café: Een klacht is een geschenk

Dat journalisten niet tegen kritiek zouden kunnen, was een algemene vaststelling tijdens het VVOJ Café in Brussel op maandagavond 1 maart: Omgaan met kritiek. Toch is er volgens Filip Voets, ombudsman van de Vlaamse Raad voor de Journalistiek, een positieve ontwikkeling. “De laatste maanden zijn enkele interessante boeken over het onderwerp verschenen. Ook de site Mediakritiek.be toont een positieve evolutie in het omgaan met kritiek door de media.” Inclusief video-interviews.


Interview Flip Voets, ombudsman Vlaamse Raad voor de Journalistiek
Panelleden: Thom Meens (ombudsman van de Volkskrant), Flip Voets (ombudsman van de Vlaamse Raad voor de Journalistiek) en Caroline Pauwels (directeur Studies on Media, Information and Telecommunication van de Vrije Universiteit van Brussel).
Gespreksleider: Margo Smit
Datum: 1 maart 2010
Locatie: Café-Congo, Koninklijke Vlaamse Schouwburg in Brussel
Verslag: Stéphane Van Bol, Fonds Pascal Decroos, 3 maart 2010
Om media te helpen beter om te gaan met kritiek zou het volgens Thom Meens goed zijn de lezer meer te betrekken bij de redacties. “Als de lezer een klacht heeft moeten we naar hem luisteren. Je moet het fatsoen hebben om mensen respons te geven.”
Ook pleit hij voor een debat over mediakritiek op de redacties. Volgens hem is een functie zoals de zijne, een redactionele ombudsman, noodzakelijk. “Een redactie moet zich vragen stellen over wat het brengt.”
Voor Voets is een klacht een geschenk. “Media moeten klachten ernstig nemen. Een klacht is een geschenk, want mensen die klagen nemen de journalist en het medium ernstig.”
Professor Caroline Pauwels nodigt mensen uit rond de tafel te zitten en te praten over hoe media met kritiek omgaan. Zijzelf vindt dat ze als academica haar verantwoordelijkheid moet nemen. “Er is nood aan onderzoek over media en via deze weg start een dialoog tussen de verschillende partijen.”
Media observatorium
Van daaruit vertrekt het idee om een media observatorium op te richten. Pauwels ziet zo’n observatorium als een spectrum van verschillende universiteiten die onderzoek zouden verrichten over de media. ‘Hoe moeten media georganiseerd worden en welke methodologie moeten er in de berichtgeving gehanteerd worden’ zou een leidraad kunnen zijn voor onderzoek.
“Het observatorium kan een draagvlak bieden voor de media. De onderzoekers en de media moeten de dialoog aangaan, anders zal het observatorium als een ordonnerend orgaan gezien worden.”
Uit het debat blijkt dat nieuwe media voor veel klachten zorgen. Voets stelt vast dat de journalistiek in crisis is. “Door de economie en het internet is de journalistiek in crisis; hoe kan een journalist zijn bronnen controleren als hij zijn nieuws direct moet doorgeven?”
Professor Pauwels gaat hiermee akkoord. “Nieuwe media impliceren snelheid. Maar sommige zaken vragen tijd, onderzoeksjournalistiek vraagt tijd maar goede journalistiek ook.”
Een ander probleem dat opduikt in het debat is het fenomeen van mediahypes. Volgens Voets ligt ook hier het internet aan de basis van dit fenomeen dat volgens de sprekers problematisch is.
“De concurrentie tussen de mediabedrijven zorgt ervoor dat elk medium de berichtgeving van een ander medium volgt, en zo ontstaan mediahypes. We moeten niet kijken naar hoe berichten worden gebracht, daar ligt het probleem niet, we moeten kijken naar wat, welke onderwerpen er worden gebracht en hoe lang ze in de pers blijven hangen.”
Pauwels vindt dat het debat breder moet gaan: “Het debat moet gaan over de rol van media in het algemeen. De rol die media spelen in een constant veranderende wereld, daar moet over gepraat worden. De media moeten zich afvragen of ze wel kritisch genoeg zijn. Journalisten moeten zich afvragen of ze niet te gezags- en bedrijfsvriendelijk aan het worden zijn. Maar de belangrijkste vraag die ze zich moeten stellen is of de media wel kritisch genoeg zijn tegenover zichzelf.”

Interview Margo Smit, directeur VVOJ en gespreksleider

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk