Conferentie, Kenniscentrum

Creatieve Journalistiek (deel 2)

Panelsessie: Creatieve Journalistiek (deel 2)
Datum en tijd: vrijdag 27 november, 15:45-17:00 uur
Spreker: Markus Geers

Tekst: Anneke Verbraeken

Deel 2 – De techniek in de praktijk

Hier komt-ie dan: techniek nummer 1.

1. Neem een (saai) onderwerp en bedenk hoe je het normaal zou aanpakken.

2. Bedenk nu 10 minuten lang nieuwe ideeën; hoe kan het anders? Alles kan, denk niet aan werkbaarheid of uitvoerbaarheid.

3. Licht het belangrijkste aspect er uit, zet dit in het midden van een A4 en zet rondom allerlei termen waarmee je dat aspect associeert (associatiebloem). Doe dit ook weer 10 minuten.

4. Neem vervolgens een term uit die associatiebloem en zet deze bovenaan een nieuw A4tje. Ga vervolgens associëren met deze term en zet de associaties onder elkaar (associatieketting). Probeer niet te lang in dezelfde associatie te blijven hangen; hoe meer verschillende thema’s, hoe meer keuze straks.

5. Neem uit de associatieketting die woorden die niets met het oorspronkelijke onderwerp te maken (lijken) te hebben en probeer met behulp van dat woord ideeën te genereren voor je productie.

6. Kijk naar alle ideeën die je tot nu toe hebt verzameld (ook die onder punt 2) en kies er daarvan een paar die je het meeste aanspreken. Kijk vervolgens naar doelgroep, medium, format, haalbaarheid. Kun je de ideeën aanpassen? Maak vervolgens de definitieve keuze en werk de aanpak uit.

De klas werd verdeeld in groepjes. Wij kozen voor De staat van Nederland. Een rapport met lekker veel cijfers en een voor de hand liggende aanpak: belangrijkste conclusies bovenaan, wat cijfertjes, grafiekje en klaar. Het artikel was bestemd voor de website van de Wereldomroep.

We begonnen allerlei nieuwe ideeën te spuien en hadden na een beetje stroef begin erg veel plezier. De bloem kwam tot stand rond het begrip Geluk (roze wolk, gezond, rijk, ongelukkig lotto, vroeger, liefde toeval etcetera).

De ketting werd gemaakt vanaf Vroeger (kindertijd, sigaren, stank, politiek, discussie, discuswerper, nat, zon, camping etcetera). Maar uiteindelijk was het niet via deze associatietechniek, maar door techniek nummer 2 waardoor wij de meest originele aanpak vonden.

Techniek nummer 2

1. Kies een held die je aanspreekt (een held die (bijna) iedereen kent;
2. Begeef je in de denkwereld van die held;
3. Wat zou je held doen met je onderwerp?
4. Hoe kun je dat vertalen naar je eigen situatie?

Wij kozen Pippi Langkous. Die zou het rapport in de prullenbak hebben gegooid. Daaraan verspil je niet je tijd als je ook kunt paardrijden en de wereld ontdekken. Pipi maakt haar eigen wereld en is niet in een vakje te plaatsen.

Uiteindelijk kozen we voor de volgende aanpak van het rapport de Staat van Nederland:

Een aantal tegendraadse types (waarbij tegendraads nog een verdere definitie behoefde) laten vertellen hoe hun ideale wereld er uit zou zien en hoe hun werkelijke wereld er uit ziet. Met op de achtergrond de conclusies en cijfers van het rapport.

Het leek een goed idee, maar het advies van Geers om ideeën even in de week te laten liggen, is zo gek nog niet.

Tot ziens op #VVOJ2010

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk